Nederlanders.fr

Hèt netwerk van, voor en door Nederlandstaligen in Frankrijk - zegt het voort!

Zeker al meer dan 400 eeuwen is de mens bezig met verf. Waarschijnlijk eerst om zich zelf een andere verschijningvorm te geven, later om de kleurstoffen te blazen tegen de gespreide handvingers op de muren van de grotten waarin men woonde. Om dat in de meeste gevallen vrouwen een langere wijsvinger dan ringvinger hebben ( i.t.t de mannenhand) kan een archeoloog nu de sekse bepalen maar met de C14 methode wordt het bepalen van de exacte ouderdom veel moeilijker. Beroemd in Frankrijk zijn de grotten van Chauvet (Ardèche) , Lascaux (Dordogne) en in noord Spanje Altamira ( Cantabrië). Laatste 2 heb ik begin jaren 60 bezocht voor dat ze voor publiek gesloten werden. De kleuren die gebruikt zijn waren zwart (houtskool ?) en oker / rode oker. In oker zit ijzeroxyde en dit mineraal komt over de gehele aardbol voor dus vindt men grotschilderingen van Australië tot Patagonië en in Frankrijk wordt nog steeds in Roussillon (Vaucluse) de prachtigste okers gewonnen.

Als classica weet ik dat veel Grieken en Romeinen over kleur geschreven hebben. In onze bibliotheek staan vele, vele meters plank met boeken over kleur, van Aristoteles, etc, Plinius tot Vitruvius. Van mijn partner o.a. Forbes ( vol IV) ,Alberti, Goethe, Ostwald, Wittgenstein tot Itten etc. Wat opvalt is; dat wel beschreven worden de mineralen, de planten en dieren die gebruikt werden maar nimmer de recepten zoals men die vindt in een goed kookboek.

Tot dat wij in de locale bieb het keurig ingebonden boek ( voor Frankrijk uitzonderlijk, met harde omslag !) Plantes à teinter van Chantal Delphin en Éric Gitton vonden, waarin keurig uitgelegd wordt met vele afbeeldingen, hoe je de kleurstoffen uit verschillende planten maakt. Werkelijk een aanrader ! De uitgever is :éditions Plume de carotte /28 impasse des Bons Amis / 31200 Toulouse tel.0562720876

Omdat ze 20 jaar bestaan vieren hebben zij de prijs verlaagd van € 19,50 naar € 9,90. excl. Verzendkosten.

https://www.plumedecarotte.com/product-page/plantes-à-teinter

daarnaast voor dezelfde prijs: cueillettes sauvages voor zij die eens een andere salade willen maken. De verzendkosten voor 3 + 2 exemplaren was

2,93 .

De planten die beschreven worden zijn in FR ( latijnse naam-familie) en mijn vertaling in NL:

La Gaude ( Reseda lutcola L.-Résédacées) Wouw

Le Sumac Fustet ( Cotinus coggygria Mill.-Anacardiacées) Pruikenboom

Le Genêt des teinturiers ( Genista tinctoria L.-Fabacées) Verfbrem

Le Nerprun ,, ,, (Rhamnus saxatilis subsp. Tinctorius Jacg. Rhhamnacées) soort Wegedoorn geslacht Vuilboom of genoemd Hawthorn Eng. Dyer’s Buckthorn

L’Épine Vinette ( Berberis vulgaris L.-Berbéridacées) Zuurbes

L’Anthémis ,, ,, ( Anthemis tinctoria L.-Astéracées ) Gele Kamille

L’Œillet D’Inde ( Tagetes patula L.-Astéracées ) Afrikaantje

L’Oignon ( Allium cepa L.-Liliacées ) Ui

La Sarrette ,, ,, ( Serratula tinctoria L.-Astéracées ) Zaagblad

La Solidage Verge D’Or (Solidago virga-aurea L.-Astèracées)Echte Guldenroede

Le Trentanel ou Daphne Garou(Daphne gnidium L.-Thyméléacées)Peperboompje

Le Safran (Crocus sativus L.-Iridacées) Safraan

Le Curcuma (Curcuma longa L.-Zingibéracées) Geelwortel

Le Rocou /Roucou (Bixa orellana L.- Bixacées ) Orleaanboom of Anattoboom

La Rhubarbe ( Rheum sp. L.-Polygonacées) Rabarber

Le Grenadier (Punica granatum L.-Lythracées) Granaatappel

Le Carthame ,, ,, (Carthamus tinctorius L.-Astéracées) Saffloer

La Garance ( Rubia tinctorum L.-Rubiacées) Meekrap

La Garance Sauvage ( Rubia peregrina L.) Wilde Meekrap

L’Aspérule Odorante ( Galium odoratum L. ) Lievevrouwe Bedstro

L’Aspérule ,, ,, ( Asperula tinctoria L.) Verfbedstro

Le Croton ,, ,, (Chrozophora tinctoria L.- Euphorbiacées) Girasol ? ( niet zeker )

Le Chêne Kermés ( Quercus coccifera L.- Fagacées) Hulsteik of Kermeseik

Le Pernambouc (Caesalpinia echinata Lam.) Sambuco/Brazielboom/Sapanhout

Bois de Sainte-Marthe ( Haematoxylum brassiletto L.-Fabacées) Mex. Blokhout

Bois de Santal Rouge(Pterocarpus santalinus L.-Fabacées) Rood Sandelhout

L’Orcanette ( Alkanna tincroria L.-Boraginacées) Ossentongwortel

La Myrtille ( Vaccinium myrtillus L.-Ércacées) Blauwe Bosbes

Le Sureau (Sambucus nigraL.-Adoxacées) Vlier/Gewone V./ KruidV.

La Vigne (Vitis vinifera L.-Vitacées) Wijnstok Druif

Le Pastel ( Isatis tinctoria L.-Brassicacées ) Wede

La Renouée ,, ,, (Polygonum tinctorium-Polygonacées) Duizendknoop

La Cardére ( Dipsacus fullonum L.-Dipsacacées) Wevers Kaarde

La Bourdaine ( Rhamnus frangula Ard- Rhamnacées) Sporkehout

Le Nerprun Purgatif ( Rhamnus catharticus L.-Rhamnacées) niet gevonden

l’Iris ( Iris xiphium L. of i. de Hollande-Iridacées) Iris

Les Fougères ( o.a. pteridium aquilinum L.) Varens / Adelaarsvarens

Le Troène ( Ligustrum vulgare-Oléacées) Wilde Liguster

Le Bois Jaune ( Morus tinctoria L.-Moracées) Moerbei

Le Chêne à Galle (Quercus infecroria Oll-Fagacées) Galeik of Aleppo oak (inkt)

Le Noyer (Huglans regia L.-Juglandacées) Notenboom

Le Redoul/ La Coroyère (Coriara mytifolia L.-Corriacées) geslacht Sumak/soort?

Le Châtaignier ( Castanea sativa Mill.-Fagacées) Tamme Kastanje

L’Aulne (Alnus glutinosa Gaertn-Bétulacées) Zwarte Els

Le Bouleau Blanc (Betula alba L.- Bétulacées) Zachte Berk

Volgend jaar hhoop ik Luberon te bezoeken( voor de okermijn) maar vooral ook voor de “Jardin Consevatoire des Plantes Tinctorales .

FETE JARDIN DES PLANTES A COULEURS (lauris.fr) waar men ook zaden verkoopt van boven genoemde planten.

In mijn departement 12 ligt château du Colombier ( Salles-la-Source ) waar een middeleeuwse tuin is met een aantal planten om kleurstof mee te maken zoals wede, maar helaas wordt deze tuin niet goed onderhouden.

Een andere ( gereconstrueerde )tuin incl kasteel, renaissance met de geometrische vormtaal, zijn te bezoeken bij château Bournazel

(www.chateau-bournazel.fr ) Het kasteel is hoog-renaissance (maniërisme) en ontworpen naar de tekeningen uit “tutte l’opere d’architettura et prospettiva” van Sebastiano Serlio, de bouwmeester van François I (Fontainebleau).

Ik zou het leuk vinden wanneer tuin liefhehbers, in andere départementen, adressen doorgeven van tuinen b.v. klooster-& kasteeltuinen die je kan bezoeken. Bij voorbaat dank , Louise M.

Weergaven: 884

Rubrieken,

Klik hieronder voor meer berichten in dezelfde rubriek.

20211208, Exterieur, Kunst en Cultuur

Reactie van Peter Jan op 8 December 2021 op 22.27

Ik moest meteen denken aan La Romieu, hier in de Gers met de prachtige Jardins de Coursiana. Vrijwel naast het oude klooster en een lust voor het oog. Zie http://www.jardinsdecoursiana.com/.

Reactie van Suzanne op 8 December 2021 op 23.30

Domaine de Campagne Perigord Noir heeft een interessante tuin met vele soorten planten, geneeskrachtig, verf etc. Mooi kasteel,  park met bomen, wandeling en speciale trap naar rots. Vrij toegankelijk.

Reactie van marielle op 9 December 2021 op 11.01

Ik brei veel en ook met wol geverfd  is met planten. Het is weer een hype en je kunt steeds meer wol en ook linnen vinden die op deze manier geverfd is. Ik heb zo mijn adresjes. Zo zijn er mensen die de planten uit de eigen tuin halen of langs de kant van de weg. Je ziet ook heel goed het verschil met de kleur van een synthetisch geverfde wol.

Reactie van marielle op 9 December 2021 op 11.07
Reactie van louise meertens op 9 December 2021 op 11.10

Suzanne en Peter Jan hartelijk dank en hoop dat nog vele nuttige adressen mogen volgen. Ik kan allen die geïnteresserd zijn in kleurstoffen zeer aanraden  van Vicoria Finlay - COLOR ( a natural history of the palette)- Randon house trade paperback.

Over de kleuren in de oudheid : 'Aristoteles ' -over kleuren- geschreven door de classicus Rein Ferwerda  en de kunstenaar Peter Struycken .

Reactie van Peter Jan op 9 December 2021 op 12.40

Ik weet niet of je bleu de Lectoure kent. Hier in de Gers, aan de oostkant, tref je velden vol gele  Loenen, die een wonderschone blauwe kleur afgeven. Zie https://www.bleu-de-lectoure.com/

wonderbaarlijk en mooi om het proces van extractie te zien.

Reactie van Frans Collignon op 9 December 2021 op 15.54

Citaat Le Nerprun Purgatif ( Rhamnus catharticus L.-Rhamnacées) niet gevonden
Dat is de wegedoorn (die met die giftige zwarte besjes). Prachtig die opsomming.

Reactie van Advies+Keuring Wilm Snellenberg op 12 December 2021 op 7.17

Leuk!

Reactie van louise meertens op 18 December 2021 op 20.18

Peter Jan, excuus voor mijn late reactie. Uw bleu de lectoure was in Frankrijk de kleur die Toulouse rijk gemaakt heeft. In de XVI eeuw werd het gebied tussen Albi-Carcassonne- Toulouse de “triangle d’or” genoemd vanwege de guède zijn andere naam voor de productie van deze kleur blauw.

Ik heb hem vermeld onder de naam le pastel. L’aristocratie de la teinture végétale wordt hij

genoemd in het boek Plantes à teinter , dat helaas nu uitverkocht is. Sporen van het gebruik van dit blauw zijn gevonden in de grot van Adaouste ( Bouches-du-Rhône). De Kelten smeerden zich in met dit blauw alvorens ten strijde te trekken tegen de Romeinen. ( Het Gauloises bleu ;-} )

De kleur is verdrongen door het indigo uit India dat goedkoper en langer houdbaar is.

Frans Collignon ook hartelijk dank voor de wegedoorn.

In het boek staat o.a. bij le nerprun;” Tri sélectif.

Les fruits mûrs sont ramassés pendant les mois de septembre et d’octobre . Il faut faire un tri attentif car les baies vertes donnent par décoction une teinture jaune qui gâterait la teinte verte recherchée. On choisit donc les plus grosses, les plus luisantes et les plus riches en jus. Les fruits sont écrasés à la meule et mis à fermenter dans une cuve contenant de l’alun pendant une dizaine de jours . Cette masse est pressée pour en extraire un jus safrané qui est épaissi au bain-marie. Il passe successivement par diverses nuances de rouge avant de donner un sirop épais, violet et très nauséabond, au perfum situé entre le vieux vinaigre et le pipi de chat. Ce siop est versé dans une vessie de porc, pour éviter toute altération due à la lumière. Ces vessies sont souvent laissées à sécher au-dessus de la cheminée. “

Hoop werk om deze kleur groen te maken. Heb veel voor het vertalen in eigen bibliotheek gevonden maar voor een aantal ( zoals Croton des teintures) niet geheel zeker of ik de juiste soort uit de familienaam gekozen heb. Ook veel steun  gevonden in de publicatie op internet van de Hortus uit Alkmaar. Ga ze volgend jaar zeker bezoeken. Wij hebben jaren een abonnement gehad op de Hortis van Amsterdam. Was leuk om er zondagochtend koffie te drinken.

Je reactie hieronder, dit zijn de huisregels. 

Je moet lid zijn van Nederlanders.fr om reacties te kunnen toevoegen!

Wordt lid van Nederlanders.fr

GA DIRECT NAAR:

ENTREPRISE | SPONSORS

© 2022   Gemaakt door: Anton Noë, beheerder en gastheer.   Verzorgd door

Banners  |  Een probleem rapporteren?  |  Privacybeleid  |  Algemene voorwaarden