Nederlanders.fr

Hèt netwerk van, voor en door Nederlandstaligen in Frankrijk - zegt het voort!

Waarde Forumleden,

Uit onderzoek naar mij Franse wortels vond ik dat mijn voorouders een watermolen bezaten en hadden verpacht. Voorts beschikten zij ook over visrecht en veerrecht ( exploitatie veerpont) Enkele kennissen van mij hadden een oude watermolen gekocht, die zij gedeeltelijk hadden aangepast als woonhuis( zie fig)

Tevens bevond zich vlak bij ons Franse onderkomen een watermolen, een zaagmolen, die nog intact was.

 Die zaken inspireerde mij om een dieper in de' watermolen materie' te duiken.

Het zou hier te ver voeren om alle technische details van watermolens te behandelen. Een Nederlands boek is getiteld Watermolens in Nederland P. Nijhoff uitg. Waanders.

 Kern is dat er onderslag- en bovenslag molens bestaan. Bij bovenslag molens valt water boven op een rad!

Bijzonder is wel dat de Fransman Burdin in 1824 de naam 'turbine' aan een door hem uitgevonden horizontaal waterrad gaf. Turbinemolens hebben geen molenrad maar zijn voorzien van een turbine vaak bestaand uit een gietijzeren huis, waarin een horizontaal turbinerad wordt aangedreven. ( zie fig)

In het verleden waren boeren in een bepaald gebied verplicht hun graan te laten malen bij een door de Heer van het gebied geregistreerde molen.

Het mogen vestigen van een watermolen was  een 'heerlijk' recht , dat kon worden verkregen door een giftbrief van de landsheer.

Het molenrecht is het recht om een molen te mogen oprichten en te gebruiken. Daarnaast bestaat er ook een stuwrecht !. Dat is het recht om het water van de stroom op te stuwen tot het benodigde peil om een rad aan te draaien.  ( voldoende verval )   De rechten waren erfelijk. 

 In archieven vond ik veel bewijzen van conflicten over opstuwing en aan te houden waterpeilen.

 Op een stroom waren namelijk soms meerdere molens aangesloten, dus er bestond een soort energieconcurrentie tussen de verschillende watermolens!

Ik heb van molenaars die ik sprak begrepen, dat turbine molens wel moulins a cuve werden genoemd.

Een verticale aandrijfas deed een molensteen draaien die op een liggende, stilstaande molensteen ronddraaide. ( zie fig.) In W.O II kwamen verschillende molens weer in bedrijf ook om kastanje- en boekweitmeel te malen.

Voor Hollandse 'kaaskoppen' met hun windmolens ,is het zeker interessant eens bij de Franse buren te kijken en hun techniek van watermolens te bezien  :-)

Oude watermolen die nog moet wordteningericht als woonhuis. Watergang is nog zichtbaar

Weergaven: 946

Rubrieken,

(klik hieronder voor meer berichten in dezelfde rubriek)

20200420, Bouw

Reactie van Alexander op 20 April 2020 op 13.37
Reactie van A.L. Longayroux op 20 April 2020 op 21.58

@Alexander,

Kaaskop 1 aan Kaaskop 2 :Dank voor leuke link.

Er bestaat een Frans boekje over watermolens dat ik onlangs heb besteld, maar nog niet heb ontvangen.

Reactie van Norbertus van den Bosch op 21 April 2020 op 7.46

Hallo Alexander,

mooi stukje! Even voor de taalfun, het duitse woord voor een 'horizontale molen' is Gravitationswasserwirbelkraftanlage, ik vind dat een prachtig woord.
Het dorp naast ons, Gennes (49) kende vroeger 7 (!) watermolen aan de Avort, nu een miezerig klein stroompje met nog maar 1 werkzame watermolen. 

De verschillende stuwen (biefs in het frans) bestaan grotendeels nog wel, 2 ervan woden gebruikt voor de kweek van vis.

Nogmaals dank voor dit mooie stukje.

Reactie van Alexander op 21 April 2020 op 13.40

Beste Norbertus, dank voor je compliment, maar deze komt geheel aan de plaatser van dit artikeltje, heer Longayroux, toe.

Reactie van A.L. Longayroux op 21 April 2020 op 15.03

@ Dank Alexander voor de sportiviteit.

@Norbertus, met de baard -:) roepnaam Bert ?,dank voor bijdrage.

De naam ‘ bief’ voor het stuwgedeelte is interessant.

Voor de taalfun nog dit : Eisenbahnwisselhinundhersteller soll abspecken :)

Reactie van A.L. Longayroux op 21 April 2020 op 15.09

@Norbert. Zojuist bij Taalpost gelezen. Een leuk nieuw woordje 

‘anderhalvemetersamenleving’ dus ook Nederlanders kunnen er wat van ;)

Reactie van A.L. Longayroux op 21 April 2020 op 22.48

Beste Forumleden,

terug naar het item Watermolens in Frankrijk. Ik wacht graag uw kennis daaromtrent in.

Bij voorbaat dank. 

Ton/Antoine  Longayroux.

Reactie van edith janzen op 22 April 2020 op 13.13

Bedankt, heel leuk verslag.

Reactie van A.L. Longayroux op 22 April 2020 op 21.28

Watermolen in Port de Gagnac aangedreven door water van de Cere.

Juist voor de molen wordt opstuwing gemaakt om het verval te vergroten. De molen werd voor zagen gebruikt.

Reactie van A.L. Longayroux op 30 April 2020 op 22.09

Waarde Watermolenfans,

 Ik heb zojuist het eerdergenoemde boekje van Raymond Matabosch ontvangen.

Les Moulins a eau,

histoire des moulins a eau

Het is een klein formaat boekje van ca. 100 blz. met vele verhelderende zwart-wit tekeningen en zwart-wit foto's.

Een hoofdstukindeling en woordenlijst zijn helaas niet gegeven.

Op het eerste gezicht een aardige uitleg over de ontwikkeling van maaltechnieken in het bijzonder dus  die van watermolens. Nadere recensie volgt.  

Prijs €13.-

Je reactie hieronder, dit zijn de huisregels. 

Je moet lid zijn van Nederlanders.fr om reacties te kunnen toevoegen!

Wordt lid van Nederlanders.fr

SNELMENU

SPONSOR | ENTREPRISE

© 2021   Gemaakt door: Anton Noë, beheerder en gastheer.   Verzorgd door

Banners  |  Een probleem rapporteren?  |  Privacybeleid  |  Algemene voorwaarden