Door de ambassade werd ik verzocht om de wekelijkse updates van onze ambassadeur in Frankrijk; Jan Versteeg, onder uw aandacht te brengen. Aan dat verzoek kom ik graag tegemoet, de verslagen van onze ambassadeur zijn informatief voor Nederlanders in Frankrijk en prettig leesbaar.
Veel leesplezier!
Langetermijnperspectief
Door spelingen van het lot in mijn loopbaan, was ik al drie keer eerder bij grote Pauselijke gebeurtenissen: de uitvaart van Paus Johannes Paulus II, de inhuldiging van Paus Benedictus XVI (beide in 2005) en het staatsbezoek van onze Koning aan Paus Franciscus in 2016. Maar ik was niet eerder zo onder de indruk als afgelopen zaterdag bij de door Paus Leo XIV geleide mis in Monaco. Centraal stond de barmhartigheid. De paus sprak in het kleine prinsdom over "de onrechtvaardige machtsverhoudingen, de zondige structuren die een kloof veroorzaken tussen arm en rijk, tussen bevoorrechten en verstotenen, tussen vrienden en vijanden". Hij riep de aanwezigen op om na te denken hoe Monaco een 'laboratorium voor solidariteit' kan worden. Ook hekelde de Amerikaanse paus in vlekkeloos Frans "het vertoon van macht en de logica van almacht die de wereld pijn doen". Terwijl ik daarover nog zat na te denken, klonk opeens het 'Erbarme dich' uit de Matthäus Passion van Bach door het stadion. Zeker geen standaardelement in een katholieke paasmis. Als u toevallig mijn stukje van vorige week heeft gelezen, kunt u zich voorstellen dat ik daar een brok van in mijn keel kreeg. Misschien heeft u tijd om tijdens de Paasdagen de woorden van de Paus in Monaco nog eens na te slaan.
Op de terugweg uit Monaco op zaterdagavond, bleek ik op de allerlaatste vlucht Nice – Orly van Air France te zitten (Monaco is een van de weinige grote bestemmingen waar je vanuit Parijs nog niet met de trein op een dag naar heen-en-weer kunt). Sinds 1946, toen nog met DC-3's, waren er dagelijkse vluchten tussen Orly en de Côte d'Azur. Voortaan gaan ze naar Roissy – Charles de Gaulle. Voor het personeel van Air France een emotioneel moment. De piloot nodigde belangstellenden na de landing in de cockpit uit, en op Orly stond de slurf vol met juichend boord- en grondpersoneel.
Change Now en duurzame innovatie
Maandagmorgen werd ik verwacht op Change Now, een groot internationaal evenement in Parijs voor duurzame en innovatieve oplossingen voor klimaat, biodiversiteit en circulaire economie, met de focus op concrete actie. Ik mocht daar het Nederlandse paviljoen openen, middenin het prachtige Grand Palais. Daar waren meer dan 100 ondernemers en vernieuwers uit Den Haag en Amsterdam, die ook in een tijd dat het nieuws wordt beheerst door oorlogen en economische strijd, de moed niet opgeven.
Sportdiplomatie en lokale democratie
's Middags toog ik naar de Senaat om deel te nemen aan een symposium over sportdiplomatie. Tijdens dit evenement, met de voormalige voorzitter van het Olympisch Comité Thomas Bach, als eregast, bespraken vertegenwoordigers uit de Franse politiek en sportwereld de rol van sport in de internationale betrekkingen en de belangrijkste uitdagingen op het gebied van bestuur, regelgeving en ethiek. De uitnodiging om daar iets te vertellen over de Nederlandse benadering, had ik ongetwijfeld te danken aan de prestaties van de Nederlandse topsporters van Johan Cruijff tot aan de medaillewinnaars bij jongste Olympische Spelen. Maar ook aan de goede reputatie die de Nederlandse breedtesport heeft. Ik heb ook nog maar een keer reclame gemaakt voor Thialf als mogelijke locatie voor het langebaanschaatsen bij de 'Jeux Olympiques France Alpes 2030'.
Op maandagavond organiseerden we thuis een discussie met studenten van Sciences Po Paris uit de drie Benelux-landen onder de naam: "Local elections in strong democracies: What is at stake?", naar aanleiding van de recente gemeenteraadsverkiezingen in zowel Frankrijk (15 en 22 maart) als Nederland (18 maart). Professoren Sarah de Lange (Leiden University & Sciences Po Paris) en Pierre-Henri Bono (Sciences Po Paris) gingen met elkaar en met de studenten in gesprek over de het belang van lokale democratie, de opkomstcijfers en de uitslagen van de verkiezingen. Ondanks – of misschien juist vanwege - de grote verschillen tussen Nederland (nog geen 350, vrij grote gemeentes; benoemde burgemeester) en Frankrijk (bijna 35.000 gemeentes, waaronder veel kleine; getrapt gekozen burgemeester), was het interessant te bespreken of en hoe de lokale democratie naar tevredenheid van de kiezers functioneert.
Digitale veiligheid in Lille
Dinsdagochtend nam ik de trein naar Lille om het Nederlands paviljoen te openen bij het "In Cyber forum". Dit is de grootste Europese beurs op het gebied van digitale veiligheid. Het is niet alleen een commercieel evenement, maar ook een plek waar gediscussieerd wordt over de uitdagingen waar de digitalisering ons voor stelt. Dat loopt van de bescherming tegen 'hacks' en buitenlandse inmenging tot aan de vraag hoe Europa overeind blijft in een wereld waarin Amerika en China met hun spierballen rollen. Dat was ook het onderwerp van het gesprekje dat ik in Lille voerde met oud-minister Bruno Le Maire, die tegenwoordig onze chipsmachinegigant ASML adviseert, en een van de sprekers op het hoofdpodium was.
Diezelfde avond, terug in Parijs, hadden we bestuurders en wetenschappers uit vijf Noordwest-Europese landen over de vloer die in gesprek gingen over de 'connected river', oftewel het met elkaar verzoenen van de verschillende functies die rivieren in onze landen hebben. Eén van de opvallende punten was dat de steeds warmere en drogere zomers ertoe leiden dat er nog meer spanning ontstaat tussen de economische functie (binnenvaart) en de ecologische en sociale functies (denk aan zwemmen in de rivier). Het zette me aan het mijmeren over de verhalen van mijn vader die, opgroeiend in een huis op de Waaldijk, soms met zijn broers en zussen in de rivier ging zwemmen, een stuk afdreven en dan op een voorbijvarende rijnaak klommen, om er voor hun eigen huis weer vanaf te springen. Nu onvoorstelbaar.
Klimaat, energie en bedrijfsverantwoordelijkheid
Woensdag was de blik weer op de toekomst gericht. 's Ochtends kwam Michel Heijdra ontbijten. Hij is directeur-generaal Klimaat en Energie op ons Ministerie van Economische Zaken. U kunt zich voorstellen dat hij op dit moment heel wat hoofdbrekens heeft. Hoe voorkomen we dat huishoudens en bedrijven in de problemen komen door de gestegen prijzen van olie en gas? Hoe zorgen we dat volgende winter de huizen verwarmd kunnen worden? En hoe maken we ons op wat langere termijn minder afhankelijk van fossiele brandstoffen uit verre landen?
Tussen de middag had ik een boeiend gesprek met bedrijfstopmannen Paul Polman en Jean-François van Boxmeer. U kent hen vooral uit de tijd dat de eerste leiding gaf aan Unilever en de tweede aan Heineken. Beiden zijn nog zeer actief. Ze waren op 'Change Now' (zie de eerste alinea) om te vertellen over 'How to get your board on board?'. Ieder op zijn eigen manier zijn ze ervan overtuigd dat bedrijven niet alleen winst moeten maken, maar ook andere maatschappelijke verantwoordelijkheden hebben. Heel nuttig om, behalve van beleidsmakers, wetenschappers en actievoerders, nu ook eens van 'captains of industry' te horen hoe effectief actie kan worden ondernomen om de planeet leefbaar te houden.
Einstein Telescoop en samenwerking met Hauts-de-France
Donderdag ging ik voor de tweede keer deze week op en neer naar Lille, waar we een paar vliegen in één klap sloegen. De ochtend werd gewijd aan een evenement in het regionale parlement over de Einstein Telescoop. Ik schreef er al eens eerder over. Een samenwerkingsverband van België, Nederland en de regio's Vlaanderen, Wallonië en Noordrijn-Westfalen is bezig met een kandidatuur om de telescoop naar het grensgebied van de drie landen te halen, de Euregio Maas-Rijn. Het gaat om onvoorstelbaar project met tientallen kilometers ondergrondse tunnels met extreem precieze meetapparatuur waarmee zogeheten zwaartekrachtgolven kunnen worden opgevangen. Zo kan veel dieper het heelal in worden 'gekeken' en hoopt men meer te ontdekken over de oorsprong ervan. Het kan niet alleen een grote impuls geven aan de wetenschap, maar stimuleert ook innovatie en bedrijvigheid. De Regio Hauts-de-France heeft aangegeven onze kandidatuur te steunen, juist ook vanwege de wetenschappelijke en economische kansen.
De rest van de dag in Lille was gewijd aan de samenwerking tussen Nederland en Hauts-de-France, de grote Noord-Franse regio die zes miljoen inwoners telt. Twee jaar geleden tekende we een 'feuille de route', met afspraken over samenwerking op de terreinen als economische groei, energie, landbouw- en voedselindustrie, onderwijs en cultuur. Inmiddels is daar sport aan toegevoegd. In het regionale parlement maakten we de balans op, en die was zeer positief. Alleen al in de laatste twaalf maanden werden 63 activiteiten georganiseerd. De handel en de investeringen over en weer zitten in de lift. Daarbij speelt het vorig jaar geopende NBSO (Netherlands Business Support Office) Lille een belangrijke rol, dankzij de dynamische directeur Joris Houtman, waar nodig gesteund door onze honorair consul Corina van Broekhoven. En passant werd donderdagmiddag nog een Nederlands-Frans evenement over de kansen en bedreigingen van kunstmatige intelligentie (AI) georganiseerd, als opwarmertje voor de grote AI-top in Lille op 12 juni aanstaande.
Aan het eind van de dag heb ik bij de A1 mijn duim opgestoken. Niet geheel toevallig kwam mijn vrouw voorbij. Anderhalf uur later reden we Middelburg binnen, waar we eens lekker van het Paasweekend gaan genieten.
3 april 2026, de werkweek van onze ambassadeur
door Anton Noë, beheerder en gastheer
gisteren
Door de ambassade werd ik verzocht om de wekelijkse updates van onze ambassadeur in Frankrijk; Jan Versteeg, onder uw aandacht te brengen. Aan dat verzoek kom ik graag tegemoet, de verslagen van onze ambassadeur zijn informatief voor Nederlanders in Frankrijk en prettig leesbaar.
Veel leesplezier!
Langetermijnperspectief
Door spelingen van het lot in mijn loopbaan, was ik al drie keer eerder bij grote Pauselijke gebeurtenissen: de uitvaart van Paus Johannes Paulus II, de inhuldiging van Paus Benedictus XVI (beide in 2005) en het staatsbezoek van onze Koning aan Paus Franciscus in 2016. Maar ik was niet eerder zo onder de indruk als afgelopen zaterdag bij de door Paus Leo XIV geleide mis in Monaco. Centraal stond de barmhartigheid. De paus sprak in het kleine prinsdom over "de onrechtvaardige machtsverhoudingen, de zondige structuren die een kloof veroorzaken tussen arm en rijk, tussen bevoorrechten en verstotenen, tussen vrienden en vijanden". Hij riep de aanwezigen op om na te denken hoe Monaco een 'laboratorium voor solidariteit' kan worden. Ook hekelde de Amerikaanse paus in vlekkeloos Frans "het vertoon van macht en de logica van almacht die de wereld pijn doen". Terwijl ik daarover nog zat na te denken, klonk opeens het 'Erbarme dich' uit de Matthäus Passion van Bach door het stadion. Zeker geen standaardelement in een katholieke paasmis. Als u toevallig mijn stukje van vorige week heeft gelezen, kunt u zich voorstellen dat ik daar een brok van in mijn keel kreeg. Misschien heeft u tijd om tijdens de Paasdagen de woorden van de Paus in Monaco nog eens na te slaan.
Op de terugweg uit Monaco op zaterdagavond, bleek ik op de allerlaatste vlucht Nice – Orly van Air France te zitten (Monaco is een van de weinige grote bestemmingen waar je vanuit Parijs nog niet met de trein op een dag naar heen-en-weer kunt). Sinds 1946, toen nog met DC-3's, waren er dagelijkse vluchten tussen Orly en de Côte d'Azur. Voortaan gaan ze naar Roissy – Charles de Gaulle. Voor het personeel van Air France een emotioneel moment. De piloot nodigde belangstellenden na de landing in de cockpit uit, en op Orly stond de slurf vol met juichend boord- en grondpersoneel.
Change Now en duurzame innovatie
Maandagmorgen werd ik verwacht op Change Now, een groot internationaal evenement in Parijs voor duurzame en innovatieve oplossingen voor klimaat, biodiversiteit en circulaire economie, met de focus op concrete actie. Ik mocht daar het Nederlandse paviljoen openen, middenin het prachtige Grand Palais. Daar waren meer dan 100 ondernemers en vernieuwers uit Den Haag en Amsterdam, die ook in een tijd dat het nieuws wordt beheerst door oorlogen en economische strijd, de moed niet opgeven.
Sportdiplomatie en lokale democratie
's Middags toog ik naar de Senaat om deel te nemen aan een symposium over sportdiplomatie. Tijdens dit evenement, met de voormalige voorzitter van het Olympisch Comité Thomas Bach, als eregast, bespraken vertegenwoordigers uit de Franse politiek en sportwereld de rol van sport in de internationale betrekkingen en de belangrijkste uitdagingen op het gebied van bestuur, regelgeving en ethiek. De uitnodiging om daar iets te vertellen over de Nederlandse benadering, had ik ongetwijfeld te danken aan de prestaties van de Nederlandse topsporters van Johan Cruijff tot aan de medaillewinnaars bij jongste Olympische Spelen. Maar ook aan de goede reputatie die de Nederlandse breedtesport heeft. Ik heb ook nog maar een keer reclame gemaakt voor Thialf als mogelijke locatie voor het langebaanschaatsen bij de 'Jeux Olympiques France Alpes 2030'.
Op maandagavond organiseerden we thuis een discussie met studenten van Sciences Po Paris uit de drie Benelux-landen onder de naam: "Local elections in strong democracies: What is at stake?", naar aanleiding van de recente gemeenteraadsverkiezingen in zowel Frankrijk (15 en 22 maart) als Nederland (18 maart). Professoren Sarah de Lange (Leiden University & Sciences Po Paris) en Pierre-Henri Bono (Sciences Po Paris) gingen met elkaar en met de studenten in gesprek over de het belang van lokale democratie, de opkomstcijfers en de uitslagen van de verkiezingen. Ondanks – of misschien juist vanwege - de grote verschillen tussen Nederland (nog geen 350, vrij grote gemeentes; benoemde burgemeester) en Frankrijk (bijna 35.000 gemeentes, waaronder veel kleine; getrapt gekozen burgemeester), was het interessant te bespreken of en hoe de lokale democratie naar tevredenheid van de kiezers functioneert.
Digitale veiligheid in Lille
Dinsdagochtend nam ik de trein naar Lille om het Nederlands paviljoen te openen bij het "In Cyber forum". Dit is de grootste Europese beurs op het gebied van digitale veiligheid. Het is niet alleen een commercieel evenement, maar ook een plek waar gediscussieerd wordt over de uitdagingen waar de digitalisering ons voor stelt. Dat loopt van de bescherming tegen 'hacks' en buitenlandse inmenging tot aan de vraag hoe Europa overeind blijft in een wereld waarin Amerika en China met hun spierballen rollen. Dat was ook het onderwerp van het gesprekje dat ik in Lille voerde met oud-minister Bruno Le Maire, die tegenwoordig onze chipsmachinegigant ASML adviseert, en een van de sprekers op het hoofdpodium was.
Diezelfde avond, terug in Parijs, hadden we bestuurders en wetenschappers uit vijf Noordwest-Europese landen over de vloer die in gesprek gingen over de 'connected river', oftewel het met elkaar verzoenen van de verschillende functies die rivieren in onze landen hebben. Eén van de opvallende punten was dat de steeds warmere en drogere zomers ertoe leiden dat er nog meer spanning ontstaat tussen de economische functie (binnenvaart) en de ecologische en sociale functies (denk aan zwemmen in de rivier). Het zette me aan het mijmeren over de verhalen van mijn vader die, opgroeiend in een huis op de Waaldijk, soms met zijn broers en zussen in de rivier ging zwemmen, een stuk afdreven en dan op een voorbijvarende rijnaak klommen, om er voor hun eigen huis weer vanaf te springen. Nu onvoorstelbaar.
Klimaat, energie en bedrijfsverantwoordelijkheid
Woensdag was de blik weer op de toekomst gericht. 's Ochtends kwam Michel Heijdra ontbijten. Hij is directeur-generaal Klimaat en Energie op ons Ministerie van Economische Zaken. U kunt zich voorstellen dat hij op dit moment heel wat hoofdbrekens heeft. Hoe voorkomen we dat huishoudens en bedrijven in de problemen komen door de gestegen prijzen van olie en gas? Hoe zorgen we dat volgende winter de huizen verwarmd kunnen worden? En hoe maken we ons op wat langere termijn minder afhankelijk van fossiele brandstoffen uit verre landen?
Tussen de middag had ik een boeiend gesprek met bedrijfstopmannen Paul Polman en Jean-François van Boxmeer. U kent hen vooral uit de tijd dat de eerste leiding gaf aan Unilever en de tweede aan Heineken. Beiden zijn nog zeer actief. Ze waren op 'Change Now' (zie de eerste alinea) om te vertellen over 'How to get your board on board?'. Ieder op zijn eigen manier zijn ze ervan overtuigd dat bedrijven niet alleen winst moeten maken, maar ook andere maatschappelijke verantwoordelijkheden hebben. Heel nuttig om, behalve van beleidsmakers, wetenschappers en actievoerders, nu ook eens van 'captains of industry' te horen hoe effectief actie kan worden ondernomen om de planeet leefbaar te houden.
Einstein Telescoop en samenwerking met Hauts-de-France
Donderdag ging ik voor de tweede keer deze week op en neer naar Lille, waar we een paar vliegen in één klap sloegen. De ochtend werd gewijd aan een evenement in het regionale parlement over de Einstein Telescoop. Ik schreef er al eens eerder over. Een samenwerkingsverband van België, Nederland en de regio's Vlaanderen, Wallonië en Noordrijn-Westfalen is bezig met een kandidatuur om de telescoop naar het grensgebied van de drie landen te halen, de Euregio Maas-Rijn. Het gaat om onvoorstelbaar project met tientallen kilometers ondergrondse tunnels met extreem precieze meetapparatuur waarmee zogeheten zwaartekrachtgolven kunnen worden opgevangen. Zo kan veel dieper het heelal in worden 'gekeken' en hoopt men meer te ontdekken over de oorsprong ervan. Het kan niet alleen een grote impuls geven aan de wetenschap, maar stimuleert ook innovatie en bedrijvigheid. De Regio Hauts-de-France heeft aangegeven onze kandidatuur te steunen, juist ook vanwege de wetenschappelijke en economische kansen.
De rest van de dag in Lille was gewijd aan de samenwerking tussen Nederland en Hauts-de-France, de grote Noord-Franse regio die zes miljoen inwoners telt. Twee jaar geleden tekende we een 'feuille de route', met afspraken over samenwerking op de terreinen als economische groei, energie, landbouw- en voedselindustrie, onderwijs en cultuur. Inmiddels is daar sport aan toegevoegd. In het regionale parlement maakten we de balans op, en die was zeer positief. Alleen al in de laatste twaalf maanden werden 63 activiteiten georganiseerd. De handel en de investeringen over en weer zitten in de lift. Daarbij speelt het vorig jaar geopende NBSO (Netherlands Business Support Office) Lille een belangrijke rol, dankzij de dynamische directeur Joris Houtman, waar nodig gesteund door onze honorair consul Corina van Broekhoven. En passant werd donderdagmiddag nog een Nederlands-Frans evenement over de kansen en bedreigingen van kunstmatige intelligentie (AI) georganiseerd, als opwarmertje voor de grote AI-top in Lille op 12 juni aanstaande.
Aan het eind van de dag heb ik bij de A1 mijn duim opgestoken. Niet geheel toevallig kwam mijn vrouw voorbij. Anderhalf uur later reden we Middelburg binnen, waar we eens lekker van het Paasweekend gaan genieten.
Goede Pasen!
Jan Versteeg