Veel leesplezier!

Over grenzen

Joint Chiefs of Global Tax Enforcement

Begin deze week hadden we bezoek van de Joint Chiefs of Global Tax Enforcement, de zogenaamde J5. Dat is een internationaal samenwerkingsverband tussen belastinghandhavings- en opsporingsinstanties uit Nederland, Australië, Canada, het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten. De J5 is in 2018 opgericht naar aanleiding van een oproep van de OESO tot krachtiger internationaal optreden tegen belastingcriminaliteit en richt zich op de bestrijding van grensoverschrijdende belastingontduiking, witwassen, cybercriminaliteit en strafbare feiten in verband met cryptovaluta.

Door nauwe samenwerking stelt het samenwerkingsverband de lidstaten in staat om inlichtingen te delen, expertise uit te wisselen en operationele activiteiten effectiever te ondersteunen. Door kennis en middelen te bundelen, versterkt de J5 de internationale aanpak van steeds complexer wordende financiële criminaliteit en helpt het de integriteit van het mondiale financiële stelsel te beschermen.

Bezoek Koningin Máxima

Op het laatste moment moest ik de ontvangst van deze groep overlaten aan mijn plaatsvervangster Sara Offermans, omdat er een wijziging in het reisprogramma van Koningin Máxima was opgetreden en ik haar op een ander tijdstip dan was voorzien moest verwelkomen. Zij was een etmaal in Parijs in haar hoedanigheid als speciale pleitbezorger van de secretaris-generaal van de VN voor financiële gezondheid (UNSGSA), om deel te nemen aan de besloten bijeenkomst Insurance 4 ALL van CGAP (een internationale actiegerichte denktank met de focus op financiële inclusie), in samenwerking met verzekeringsgroep AXA. De bijeenkomst in het hoofdkantoor van AXA ging over betaalbare en toegankelijke verzekeringen en hun bijdrage aan financiële gezondheid. Het was weer indrukwekkend om onze Koningin te zien optreden, met een enorme kennis van zaken en een niet aflatende inzet voor de financiële zelfstandigheid van mensen in Nederland en elders in de wereld.

Platform Frans in Leiden

Gisteren stapte ik, na een door onze Defensie-afdeling georganiseerd ontbijt met de nieuwe Nederlandse 'national armaments director', generaal-majoor Boekholt, op de trein naar Leiden voor de jaarlijkse bijeenkomst van Platform Frans. Ik had al eerder voor dit platform gesproken via een videoboodschap maar dit jaar vond ik het zaak er fysiek aanwezig te zijn. Platform Frans is een netwerk van deskundigen die het Frans in Nederland levendig proberen te houden. Dat is hard nodig want het Franse taalonderwijs staat enorm onder druk. Iets wat mij zeer aan het hart gaat. Niet alleen is Frans een prachtige taal, ik geloof echt dat we erbij gebaat zijn dat een voldoende aantal Nederlanders zich goed in het Frans kan uitdrukken. Met de handel tussen beide landen is meer dan 100 miljard euro en een groot aantal banen gemoeid. In internationale zaken trekken we steeds meer samen op. Ik merk dat de Haagse ministeries steeds meer moeite hebben om francofone medewerkers te vinden om de Nederlandse belangen in Parijs te behartigen. Ook al wordt in Frankrijk steeds meer Engels gesproken, met degelijke kennis van het Frans kunnen we veel effectiever optreden. Voor veel bedrijven zal hetzelfde gelden. Alle reden om degenen die opkomen voor het Frans in het Nederlandse onderwijs een hart onder de riem te steken.

Digitale zaken en AI

Mijn Belgische collega Jo Indekeu organiseerde vrijdag een ontbijtbijeenkomst met de Nordics en Benelux-ambassadeurs waarbij Clara Chappaz werd ontvangen als eregast. Zij is de Franse ambassadeur voor Digitale zaken en AI. Het gesprek ging enerzijds over het belang van investeren in onze digitale economie, stimuleren van innovaties en het bevorderen van samenwerking binnen Europa zodat we op dit terrein een zekere onafhankelijkheid creëren en onze data veilig zijn. Aan de andere kant kennen digitale technologieën en sociale media ook risico's, zeker voor kinderen en jongeren. Daarom onderzoeken zowel Frankrijk als Nederland mogelijkheden om een minimumleeftijd in te stellen voor het gebruik van sociale media. Omdat internet geen landsgrenzen kent, is het belangrijk om Europees en internationaal samen te werken aan een effectieve aanpak.

Mobiele paspoortaanvragen en consulaire dienstverlening

Dan ter afsluiting voor de Nederlander in Frankrijk het volgende. Ik ontving de laatste tijd meerdere berichten - en zag deze ook langskomen op social media - van landgenoten die vragen stellen over de 'pop-up', het mobiele aanvraagstation voor paspoortaanvragen. Onze consulaire collega's zullen van 8 – 10 juni hiermee weer naar Toulouse reizen. Zoals gewoonlijk was de vraag naar afspraken veel groter dan het aanbod. Dit keer waren er 340 aanvragen, terwijl we maar 80 aanvragen mogen innemen (normaal zijn dat er zestig, maar we hebben om extra ruimte gevraagd). Dat leidde er al toe dat we zelfs mensen met forse mobiliteitsbeperkingen op de wachtlijst hebben moeten plaatsen. En dat we andere mensen die echt profijt van deze dienst zouden kunnen hebben (zoals een moeder met twee dochters die zich al meerdere keren had aangemeld), 'nee' hebben moeten verkopen.

Ook ons consulaire team vindt het zeer onbevredigend dat er over de toewijzing van de afspraken niet verder gecorrespondeerd kan worden. Maar we hebben eenvoudigweg geen capaciteit om over grote aantallen individuele gevallen een degelijke emailconversatie op te zetten. Er zijn namelijk ook best veel mensen die ongeacht hun persoonlijke situatie vinden dat ze recht hebben op een afspraak. En helaas ook mensen die een afspraak claimen, en dan vervolgens veel minder mobiliteitsproblemen blijken te hebben dan ze oorspronkelijk voorwendden. Kortom, die correspondentie kan zeer tijdrovend worden, waardoor andere dringende hulpverleningsvragen vertraging oplopen.

Inmiddels zijn we in een situatie beland waarin we meer mensen teleurstellen dan dat we er gelukkig mee maken en werpt zich de vraag op of en hoe we hiermee verder kunnen gaan. Vooralsnog zit er weinig anders op dan te proberen de verwachtingen 'te managen' en duidelijk de grenzen aan te geven.

Een andere terugkomende vraag betreft het feit dat een paspoort alleen maar in Parijs aangevraagd kan worden. Inderdaad, mensen die ver weg wonen, spenderen veel tijd en geld om helemaal naar de ambassade in Parijs te komen. Oorzaak is de verschijningsplicht bij paspoortaanvragen die in Nederland en de meeste andere Europese landen in de wet vastligt. Vroeger was een paspoortaanvraag ook mogelijk bij honoraire consulaten. Dat hebben we bij een bezuinigingsronde in 2013 moeten veranderen, vanwege de beveiligingseisen en de hoge kosten. We proberen wel het hierboven genoemde mobiele paspoortaanvraagstation, dat eigenlijk bedoeld is om mensen te helpen die om medische redenen niet kunnen reizen, enkele keren per jaar in te zetten om zoveel mogelijk Nederlanders te helpen die op grote afstand van Parijs wonen. Daar zijn echter ook grenzen aan, want als medewerkers met dat paspoortaanvraagstation op reis gaan, zijn ze niet in Parijs inzetbaar. En we moeten vanzelfsprekend voorrang geven aan mensen die om medische redenen niet kunnen reizen. De reizen van het mobiele aanvraagstation worden ruim vooraf aangekondigd op de website nederlandwereldwijd(punt)nl ->paspoort-id-kaart->buitenland/paspoort-frankrijk. Mocht u af en toe naar Nederland reizen dan kunt u tijdens uw verblijf ook bij Nederlandse grensgemeentes of op Schiphol (altijd op afspraak) een paspoort aanvragen. Verdere informatie over grensgemeentes is te vinden op nederlandwereldwijd(punt)nl -> paspoort of ID-kaart aanvragen bij een grensgemeente in Nederland.

Als uw ambassadeur in Frankrijk streef ik naar een zo goed mogelijke dienstverlening. We zijn blij dat we in Frankrijk een relatief grote consulaire afdeling hebben, waar hard en efficiënt gewerkt wordt. Maar er zijn grenzen aan wat we kunnen en mogen doen. Welk kabinet er ook zit, geen enkele minister van Buitenlandse Zaken krijgt onbeperkt geld voor de dienstverlening aan Nederlanders in het buitenland. Ik hoop op uw begrip.

De werkweek werd afgesloten met een telefoongesprek met Willemstad op Curaçao. Daar zetelt collega Annemieke Verrijp, tegenwoordig Speciaal Gezant voor Curaçao, Aruba en Sint-Maarten. De Franse Republiek en het Koninkrijk der Nederlanden grenzen daar aan elkaar, waardoor ook ambassade Parijs regelmatig met Antilliaanse zaken bezig is. Het was nuttig om even de klokken gelijk te zetten, zowel over lopende zaken, als over de internationale ontwikkelingen in het Caraïbisch gebied.

Goed weekend,

Jan Versteeg