Nederlanders.fr

Hèt netwerk van, voor en door Nederlandstaligen in Frankrijk - zegt het voort!


Hoe onderhoud ik het beste oude tommettes?

Weergaven: 430

_____________________________

☑️ Beste plaatser van dit bericht,

fijn dat je gebruik maakt van dit forum. Doe alsjeblieft mee met de discussie die volgt op je bericht! Reageer zelf op de reacties die anderen geven. Dat mag ook best een bedankje zijn. 

_____________________________

Rubrieken,

Klik hieronder voor meer berichten in dezelfde rubriek.

20260325, Woningbeheer en Huishouding

Reactie van Fabienne gisteren

Menngsel lijnzaadolie/tetpentine 1 op 1 en insmeren maar 

Reactie van loes Heil gisteren

Dat wordt continu glijen. Zou het mengen met wat siccatief 2 % is genoeg

Reactie van Friso gisteren

Het recept van Fabienne is prima, alleen ik zou terpentijn nemen (veel mooier product en stinkt geen uur in de wind) en dun in lagen aanbrengen totdat het niet meer intrekt en dan evt resten verwijderen.
Kijk wel uit met poetsdoeken verzadigd met lijnolie want daarbij is er gevaar voor zelfontbranding (voor grootste veiligheid in gesloten bus doen of onder water opslaan of natuurlijk gecontroleerd verbranden).
Werkt ook goed op houten werk/aanrechtbladen; een paar dagen steeds heel dun aanbrengen en laten drogen totdat het niet meer wordt opgenomen en als het 'te droog' gaat worden weer heel dun aanbrengen. 
Wij verkochten de ingrediënten veel aan een paar keukenbouwers die louter natuurlijke materialen gebruikten.
De angst voor glijden, zoals Loes vermoedt, is mits goed aangebracht totale onzin. 

Reactie van loes Heil gisteren

Geen olie droogt, zelfs niet naar 100 jaar. Wij hebben nog 1 liter papaver somniverum olie van ver voor de oorlog ( Polak & Schwarz ) en is nog steeds vloeibaar.

 

Reactie van Gerard 23 uur geleden
Het recept van Fabienne, maar dan inderdaad met terpentijn en niet met terpentine is prima. Je kunt het overigens bij alle franse dhz winkels kant en klaar kopen. (Uiteraard iets duurder dan de losse ingredienten zelf zoeken en mengen). We namen het vroeger altijd mee naar nl voor de oude plavuizen in onze boederij daar. Van gevaar voor uitglijden is echt totaal geen sprake. Tenzij je er in een keer liters over uit gooit misschien tijdelijk.
Reactie van Fabienne 23 uur geleden

klopt en als de tommettes jaren onbehandeld gelegen hebben in een oude ferme zijn vele behandelingen nodig,maar het loont de moeite.

Reactie van Friso 22 uur geleden

@Loes, dat die papaverolie niet gedroogd is in de fles zegt toch helemaal niets.
Lijnolie is de snelst oxiderende en dus drogende plantaardige olie en dat weet 'men' al vele eeuwen zoals blijkt uit het gebruik door alle schilders als bijv Rembrandt (of zouden die werken ook nog steeds plakken?).
Ik heb jaren in de handel van lijnolie(verf) gezeten en weet er dus wel iets van, en je kan er prima resultaten mee bereiken zonder ooit een siccatief te gebruiken. Het droogt wel trager maar blijft daarom ook juist heel elastisch.

Reactie van loes Heil 10 uur geleden

een verhaal van mei 2014 op deze site:

Oh!... France, Mon amour… (55) Tomette de la campagne!

Soms ga ik samen met mijn voisin Luc een wandeling maken, dwars door de campagne, zolang het maar niet over gebaande wegen gaat. Dat we regelmatig hekken en heggen tegenkomen is natuurlijk niet verwonderlijk. Maar meestal kunnen we ze nagenoeg allemaal overwinnen en hebben dan weer een mooi stuk voor ons wat ontdekt kan worden. Regelmatig staan we stil of gaan we zitten op een steen of leunen we tegen een hek. Met een lange rechte stok van ongeveer 1.80 mtr lopen we door de bossen en weiden. We doen dit allemaal in een rustig tempo en zijn dan ook wel eens zo’n 4 a 5 uur onderweg.

Luc is een natuurmens en de campagne is zijn domein! Hij laat mij alles zien van oude mijnen, veranderingen in het landschap en praat honderduit en gek genoeg dit verveelt nooit. We komen kleine kapelletjes tegen, oude grensstenen en plaatsen waar wild overnacht en zich schuil houdt voor slechte weersomstandigheden. Ik luister vol bewondering naar wat hij allemaal te vertellen heeft. Eén keer kwamen we, wat bij mij overkwam als een bominslag, bij een grote kuil van zo’n 20 meter doorsnee en ongeveer 7 meter diep. Ik vroeg aan hem: “Zijn dit overblijfselen uit de oorlog?”

“Nee”, zei hij, “dit zijn kleiputten en wel rode kleiputten”. We daalden af in de put en met zijn stok veegde hij de bovenste laag bladeren en takken weg en de rode klei werd zichtbaar.  In de 18e eeuw waren de vloeren van de fermettes van aangestampte klei. Beetje bij beetje kwam men tot de ontdekking dat er rode klei in de grond zat, waar tegels van gebakken konden worden en noemde ze “tomettes”. Nu zijn er vele soorten tomettes in allerlei diktes en maten. Je komt ze tegen in de maten 13 x13, 14 x 14 en 16 x 16 en diktes van 1.5 tot 2 cm dik en ik heb ergens gelezen ook langwerpige vormen. Aandachtig zat ik te luisteren en graaide in de klei en Luc vertelde verder.

De oude boeren plavuizen hadden verschillende kleuren, maar in de kleiputten was de kleur van de klei egaal. Het kleurverschil kan ook ontstaan door de veelal handmatig vervaardigde tegels. Ze werden gebakken in de eigen broodoven. De tomettes werden algemeen bekend en er ontstond vraag naar deze praktische vierkante tegels.

Je komt ze tegen en vooral in oude boerderijen met sporen van het leven op de boerderij. Sommige zijn totaal afgesleten vanwege het intensieve gebruik. Naarmate de tomette populair werd kwam er vraag naar mooiere en andere vormen, zoals  de zeskantige vorm met de naam “hexagone”. Deze tomettes werden over het algemeen in de wat chiquere huizen in de Provence gebruikt.

Ik zei tegen Luc: “Krijg je geen dorst van al dat praten? Anders ik wel! wij Hollanders krijgen eerder dorst dan de Fransen!” en we gingen weer op huis aan. Op de terugweg vervolgde hij zijn verhaal.  Er werd een vierkanten raamwerk gemaakt van hout, zodat men 9 tegels tegelijk kon maken. Daarna werden ze in de zon gelegd om te drogen en om later in de broodoven gebakken te worden. Zodra het gewenste aantal gebakken was, werd de vloer geëgaliseerd en werden de tomettes in verband gelegd. Een dun laagje droge cement werd op de vloer gestrooid, nat gemaakt en zonder voeg werden ze stijf tegen elkaar gelegd.

Er zijn vele middelen om de poreuze tegels schoon te maken, nadat ze met water en zeep “schoon” waren werd de vloer nabehandeld: er werd lijnzaadolie gemengd met terpentine 1:2 om enigszins een glanslaag te verkrijgen, dit is echter een tijdelijk middel. Ook werd er lijnzaadolieverf gebruikt met een rode kleur. ( Een kwestie van smaak, maar ik persoonlijk vind die kleur niet zo mooi.) Met de komst van  modernere schoonmaakmiddelen zoals cementsluier verwijderaar enz, is het eenvoudiger om een acceptabel resultaat te verkrijgen zonder het idyllisch effect te verliezen. Om oude lagen te verwijderen kan je een decapant gebruiken, (decapant cire van Starwax)  Let op: er zijn ook decapants waar weer middelen in zitten die een glans aan de tegel toevoegen!! Hoe dan ook, het is belangrijk om de tegels altijd eerst te ontdoen van oude resten en daarna pas een middel te gebruiken dat de gewenste kleur geeft.

“Claudine gebruikt Sols plus van Johnson”, zegt Luc. “En het resultaat is geweldig en daarna zeer economisch te onderhouden. Ik heb dit niet van mijzelf zei hij, Mijn Claudine deed dit altijd op haar knietjes en dan zorgde ik dat ik weg was. Alleen moest ik beloven dat ik s’avonds voor het eten zorgde”.

Reactie van loes Heil 10 uur geleden

Het oud Nederlandse woord voor tomettes is estriken

Reactie van loes Heil 2 uur geleden

Helaas leeft Ernst van de Wetering niet meer. Dacht dat Rembrandt Venetiaanse terpentijn gebruikte en wanneer een schilderij af was een vernislaag zodat een schilderij op oliebasis niet meer afgaf. Op Marken werd carbolineum gebruikt en wanneer de zon er op staat  blijven de insecten er nog steeds op plakken. Ook deed men in blikken loodwit wanneer men deze verf een tijd niet gebruikte  een laagje olie om uitdrogen te voorkomen. In de Tate kan men nog steeds het palet van Turner zien en daarbij ligt een bakje wat op het palet geklemd werd met wat siccatief er in.

Je reactie hieronder, dit zijn de huisregels. 

Je moet lid zijn van Nederlanders.fr om reacties te kunnen toevoegen!

Wordt lid van Nederlanders.fr

Ga naar...

Laatste nieuws uit Frankrijk

Gebeurtenissen

Maart 2026
ZMDWDVZ
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
293031
       

© 2026   Gemaakt door: Anton Noë, beheerder en gastheer.   Verzorgd door

Banners  |  Een probleem rapporteren?  |  Algemene voorwaarden