10 juli 2026, de werkweek van onze ambassadeur

Veel leesplezier!

Hondsdagen

We zitten opnieuw, voor de derde keer dit jaar, middenin de canicule. Wist u overigens dat dit woord afstamt van het Latijnse woord canicula, wat letterlijk 'kleine hond' betekent ? Het is een directe verwijzing naar Sirius, de 'Hondster' in het sterrenbeeld Grote Hond, en deelt daarmee exact dezelfde oorsprong als de Nederlandse term de hondsdagen. In de Romeinse tijd rees deze ster in de zomerperiode samen met de zon, wat volgens de Romeinen zorgde voor de extreme hitte. Het levert momenteel ons helaas niet alleen veel hitte, maar daardoor ook bosbranden op. Pas goed op uzelf.

Napoleon-documentaire op de residentie

Ondanks de warmte gaat het werk gewoon door. Maandag opende ik aan het einde van de dag de poort van de residentie voor een schitterende oldtimer: een heuse Citroën Traction Avant uit 1957 die vaak uitgeleend wordt voor filmopnames. Aan boord bevond zich een Nederlandse tv-ploeg die aan een documentaireserie werkt over Napoleon en de sporen die hij achterliet in Nederland, in het bijzonder in de provincie Noord-Holland. U bent zich er wellicht van bewust dat we aan Napoleon onze eerste Koning te danken hadden, en indirect ook alle vorsten die daarna kwamen. Napoleon benoemde in 1806 zijn broer Louis, bij ons bekend als Lodewijk Napoleon, tot Koning van Holland. Lodewijk Napoleon toverde het stadhuis van Amsterdam om in Koninklijk Paleis en voerde onder meer het decimale stelsel, de burgerlijke stand en het Franse juridische systeem in. Hij bleef Koning tot 1810, toen hij door Napoleon werd teruggeroepen, naar verluidt omdat hij in Nederland te populair was geworden. Op het Congres van Wenen (1814-1815) waren de grootmachten het met elkaar eens dat Europa nooit meer ten prooi moest vallen aan bloedige oorlogen en dat het voor het machtsevenwicht goed zou zijn als er ten Noorden van Frankrijk een sterke staat, en dus een monarchie, zou worden gesticht. Daarover mocht ik op camera het een en ander vertellen, net als over de geschiedenis van de residentie. Het Hôtel d'Avaray is in opdracht van de tweede markies van Avaray in 1723 gebouwd en was twee eeuwen in bezit van deze familie voordat de Nederlandse staat het in 1920 aankocht. Het huisvestte vijftig jaar lang zowel de residentie (de ambassadeurswoning, tevens ontvangstruimte) als de ambassade (de kantoren). Begin jaren 70 groeide de post uit zijn voegen en trok de staf naar een kantoorpand aan de rue Eblé, waar de Nederlandse vertegenwoordiging nog steeds is gevestigd. De residentie gebruiken we volop om belangrijke Fransen en Nederlandse partijen bij elkaar te brengen, in de vorm van rond de 150 evenementen per jaar. De documentairereeks is na de zomer te zien op de omroepen van West-Friesland, Noord-Holland en AT5.

Mode in Parijs: Iris van Herpen

In mijn vier jaar als ambassadeur heb ik ook het nodige meegekregen van de modestad Parijs. Bijvoorbeeld als we de residentie 'uitleenden' aan Nederlandse modeontwerpers die een plek zochten voor hun Haute Couture shows, zo hadden we in de afgelopen jaren Ronald van der Kemp, Peet Dullaert en Iris van Herpen over de vloer. Of doordat ons Atelier Néerlandais tijdens alle modeweken volop in gebruik is door leden die er hun showrooms inrichten, klanten ontvangen en soms ook shows geven. Een van de leden van het eerste uur is Iris van Herpen die al jaren internationaal furore maakt met haar sculpturale en futuristische ontwerpen. Ze is een van de allergrootste hedendaagse Nederlandse kunstenaars. Haar team had zich al sinds vorige week op het Atelier geïnstalleerd voor de laatste voorbereidingen voor haar modeshow voor deze Haute Couture week, en ik kreeg er ook een uitnodiging voor. Ik had er speciaal mijn mooiste das voor omgedaan, en viel daarmee bijna nog meer op dan de tot in de modieuze puntjes geklede aanwezigen. De collectie was ook dit jaar weer met groot vernuft gemaakt, met buizen waar elektromagnetisch plasma doorheen stroomde en zelfs een rok die eerst in een deeltjesversneller met elektronen geladen was die bij ontlading een Lichtenberg (bliksem-) patroon op het kunststof projecteerden. Natuur x wetenschap x kunst, het leverde een creatie op die wellicht niet heel geschikt is om naar een feestje aan te doen (ik heb er ook de benen niet voor), maar wel adembenemend spectaculair.

Afscheid en netwerkmomenten

Ik vertelde u vorige week al over de afscheidsbijeenkomst die we hadden met ons hele ambassadeteam voor de deze zomer vertrekkende collega's. Deze week vond de receptie plaats met ons netwerk rondom het vertrek van onze EU-coördinator Anouk Sterk en de aankomst van haar opvolgster Robin de Vogel. Zowel Anouk als Robin hebben voor hun plaatsing in Parijs een jaar meegedraaid op het Franse ministerie van BZ. Daardoor kregen ze de kans om de prioriteiten, werkwijzen en de bestuurlijke en diplomatieke cultuur van Frankrijk in de praktijk te ervaren. Deze intensieve uitwisseling - dit soort programma's werkt in twee richtingen; Franse diplomaten worden gelijktijdig op ons ministerie in Den Haag geplaatst - is onderdeel van de versterkte bilaterale en diplomatieke samenwerking tussen Nederland en Frankrijk. Het grote aantal gasten onderstreepte nogmaals het belang van ons Europese netwerk in Frankrijk.

Een ander netwerkmoment was het zomerfeest in de 'Ecole Nationale Supérieure' aan de rue d'Ulm van 'Le Grand Continent'. Dat is het geweldige online tijdschrift over de Europese en internationale politiek van vandaag, dat is opgezet en gerund wordt door een bonte verzameling studenten en net-afgestudeerden. Ze doen dat zo goed dat ze ook hele interessante gasten bij elkaar weten te brengen uit politiek, wetenschap en journalistiek. Hoofdspreker was Antonín Baudry, de maker van de geweldige tweedelige film 'La Bataille de Gaulle' die op dit moment furore maakt in de Franse bioscopen. Baudry heeft, ongewoon voor een kunstenaar, (ook) een ambtelijke achtergrond, en wist de gasten van 'Le Grand Continent' tot groot enthousiasme te brengen. Zelf kon ik en passant nog een paar belangrijke spelers in het Parijse wereldje spreken, waaronder Minister van Industrie St. Martin (die eind juni nog bij Minister Herbert op bezoek was) en de nieuwe gouverneur van de Banque de France, Emmanuel Moulin.

Informele gesprekken en satelliettechnologie

Deze week sprak ik ook met Fabien Raynaud, lid van de Franse Raad van State. Ik ken hem al ruim twintig jaar, van de tijd dat hij raadsadviseur Europa was van president Sarkozy toen ik dezelfde functie bekleedde onder MP Balkenende. Af en toe spreek ik met hem af om heel informeel zijn gedachten te horen over staatsrechtelijke en politieke zaken. U zult begrijpen dat we deze week het nodige te bespreken hadden.

Ook ontmoette ik, tijdens een lunch bij mijn Belgische collega, de 'deputée' Corinne Vignon van het departement Haute-Garonne (regio Toulouse) voor een inhoudelijk gesprek over satelliettechnologie. Er is veel concurrentie voor het gebruik van de ruimte, zowel voor militaire als voor civiele toepassingen. Europa heeft, ook dankzij Franse technologie, een belangrijke rol. De Europese ruimtevaartorganisatie ESA heeft in Noordwijk een belangrijk onderzoekscentrum, ESTEC, en in Delft en op andere Nederlandse universiteiten vindt veel relevant onderzoek plaats. Nuttig om te horen wat de Franse politieke prioriteiten op dit terrein zijn.

Ook probeerde ik nog even een brug te slaan tussen mijn huidige en mijn toekomstige functie, door vandaag te lunchen met Benoit Farraco, de Franse Ambassadeur voor de klimaatonderhandelingen. Hij is al twintig jaar in dit veld werkzaam en combineert een enorme kennis en bevlogenheid met een wijs realisme. Ik zie er erg naar uit om met hem te gaan samenwerken.

Vooruitblik: Quatorze Juillet

Volgende week is in meerdere opzichten een grote week. 14 juli speelt Frankrijk de halve finale van het wereldkampioenschap voetbal. Die valt dus toevallig op de nationale feestdag van Frankrijk, le Quatorze Juillet. De datum is ontleend aan die van de bestorming van de Bastille in 1789, een sleutelmoment in de Franse revolutie. Het wordt de laatste 14 juli van president Macron's tweede ambtstermijn. Misschien is dat wel de reden dat hij een groot aantal buitenlandse collega's heeft uitgenodigd. Minister-President Jetten zal er ook zijn, en neemt ook deel aan een vergadering van de Coalition of the Willing, het samenwerkingsverband rondom steun aan Oekraïne tussen 34, grotendeels Westerse landen. Voor het team van de ambassade nog even een mooie uitdaging voordat iedereen de zomer in gaat.

Tot volgende week,

Jan Versteeg