Niets nieuws onder de soleil

Op de laatste Café Jeudi is gevraagd of ik wat artikelen kan publiceren die in mijn boek Verhalen uit het Hart van Frankrijk staan. Dat boek is overigens uitverkocht. Hier één van de verhalen over oude tijdschriften die nu weer in de belangstelling staan.

Soms kom je iets onverwachts tegen, bijvoorbeeld een stapel oude tijdsschriften in een opslag van een Franse school, waar je in rond mag neuzen. In Le Petit Echo de la Mode zie je hoe de mensen zich kleedden in de jaren twintig. Van de vorige eeuw wel te verstaan. Prachtige patronen uit de vorige eeuw voor de Franse huisvrouw die zich naar de laatste mode wilde kleden. Le Petit Echo de la Mode wordt nu in Frankrijk als cultureel erfgoed beschouwd. Het is een van de eerste vrouwen- en familiebladen ter wereld. De Nederlandse Margriet is dit blad veel dank verschuldigd.

Wie de advertenties bestudeert, ziet dat er in de loop van bijna een eeuw niet veel is veranderd. Nog steeds zijn vrouwen op zoek naar een platte buik en een gemakkelijke manier om die te krijgen. In Le Petit Echo de la Mode uit 1924  hadden ze daar pillen voor. Niet zomaar pillen, maar Oosterse. Beter waren er niet. En je kon ze ook per post bestellen. De marketing lijkt in de afgelopen decennia niet veel anders geworden. Bij afname van een jaarabonnement op het blad, kreeg je naar keuze een hoofddoek, bestekset of ingelijste foto. En de advertenties zijn ook veelbelovend. Voor gewichtsbeheersing, opvliegers, overtollig haar, de maandelijkse hygiëne (met ‘aucune partie metalique’ en ‘entièrement lavable’), voortijdelijke veroudering werd een gegarandeerde en langdurige oplossing aangeboden.

Deze bladen waren het internet van die tijd. Je kon er alles in vinden en uren mee doorbrengen. In Le Petit Parisien van 3 juli 1928 staan tussen de advertenties voor rum en chocolade (de echte uit Mexico) vrijwel alleen aanbevelingen voor producten ten gerieve van het lichaam. Je vindt er een vinagre de toilette voor de juiste hygiëne van de vrouw, een elixer voor diabetici die zich niet aan hun dieet willen houden, van de koninklijke Windsor familie een middel tegen kaalheid, onzichtbare elastieken banden tegen spataderen en pommades tegen aambeien, tegen roos, tegen eczeem, tegen alles. En verder waren te koop onverslijtbare kunsttanden (slechts 5 franc per stuk; nog geen 20 euro nu) en gesuikerde pillen voor de ontwikkeling van een weelderige, maar toch stevige boezem. De pillen werken echt, want dokter Pierre zegt het zelf. Je ziet ook onmiddellijk dat het de beginjaren van de fotografie is. Want ‘nu’ zijn er fototoestellen voor iedereen. En niet van die goedkope van karton, maar serieuze kwaliteit en, hoewel je er niet voor hoeft te hebben doorgeleerd, krijg je er een cursus bij cadeau. En dat voor maar 9,50 franc, iets meer dan dertig euro nu.

En in Le Petit Echo de la Mode adverteert ene meneer Perraud, een wonderdokter die alles kon genezen, van reuma, tuberculose tot gierigheid aan toe. Alles, behalve de dood. Hoe het meneer Perraud verder is vergaan, kunnen we niet precies achterhalen, maar hij heeft ons ook nu niet geheel verlaten. Enkele publicaties zijn nog steeds via internet te koop. Ze hebben prachtige en veelbelovende titels: Manuel complet de la guérison par les bons remèdes Benoist Perraud, sans toxiques, ni stupéfiants, ni calmants, ni produits de synthèse, ni stimulants, suivi de l'art de vivre longtemps. Het kan niet anders of Perraud moet een miskend genie zijn.

De bladen van honderd jaar geleden staan vol van verlangen. Quoi de neuf?