Nederlanders.fr

Hèt netwerk van, voor en door Nederlandstaligen in Frankrijk - zegt het voort!

Op zoek naar een dienstverlener? Kijk een bij de Nedergids! 

Ben je dienstverlener in Frankrijk? Meld je dan aan!

Covid19 en rechtsstaat

Frankrijk heeft net als alle andere Europese landen maatregelen genomen om de Covid19 epidemie in te perken.

Burgers moeten verplicht binnen blijven, mogen alleen naar buiten om strikt noodzakelijke boodschappen te doen, naar urgente medische afspraken te gaan, naar hun werk te gaan als het echt niet anders kan (met een verklaring van de werkgever), of om urgente familie redenen. Het is onder zeer beperkte omstandigheden mogelijk om te sporten of te wandelen (niet meer dan een uur, niet meer dan 1 km van huis). Voor iedere verplaatsing moet een attestation de déplacement dérogatoire  ingevuld worden, waarop naam, geboortedatum, geboorteplaats en adres vermeld staan. Datum en uur moeten ingevuld worden en het identiteitsbewijs moet getoond worden. Als bij controle blijkt dat dit niet in orde is, krijgt men hoge boetes en in het ergste geval is zelfs gevangenisstraf voorzien. Er wordt oa gecontroleerd met drone’s en politie is zeer actief.

In sommige departementen zijn de parken, bossen en wandelpaden langs de rivieren en stranden verboden terrein. Als mensen, zelfs met respect van de 1,5 m afstand staan te praten, worden zij verzocht uit elkaar te gaan. Een dame vertelde zelfs dat politie haar verbood (alleen) op een stoeprand te zitten om even uit te rusten (zij loopt moeilijk met een wandelstok).

Voordat de wet van 23 maart waarbij deze noodtoestand werd ingesteld tot stand kwam, werden deze maatregelen afgekondigd op grond van bepalingen van artikel L3131-1 Code de Santé publique, waardoor de Minister van volksgezondheid noodmaatregelen kon nemen en op grond van jurisprudentie die dit mogelijk zou maken voor de Franse premier.

Het decreet van 16 maart 2020, waarin deze maatregelen werden opgelegd was echter zoals gezegd alleen gebaseerd op jurisprudentie betreffende uitzonderlijke omstandigheden. De Premier kreeg hierdoor echter bevoegdheden die daarvoor niet op zijn terrein lagen, steeds uitgebreider werden en veel consequenties hadden voor de bewegingsvrijheid, vrijheid van vereniging en vergadering en vrijheid van ondernemen van de burgers.

Er moest een ander regime worden ingesteld, deze keer bij wet. De wet van 23 maart, van kracht sinds 25 maart, heeft een sanitaire noodtoestand ingesteld. Deze wet is echter in recordtempo tot stand gekomen.

Veel juristen, waaronder het syndicat de magistrature, stellen vast dat de nieuwe bevoegdheden van de regering buiten de perken gaan en dat controle van de rechter en van het parlement beperkt zijn. 

Het is begrijpelijk dat in een uitzonderlijke situatie uitzonderlijke maatregelen worden getroffen. Maar het is tegelijkertijd belangrijk dat hoge waakzaamheid wordt geboden als er een nieuw regime wordt gecreëerd dat de fundamentele regels van de rechtsstaat onder druk zet. Per definitie veroorlooft een uitzonderlijk regime de autoriteiten om discretionair een groot scala bevoegdheden uit te oefenen die normaal toestemming van een rechter zouden vereisen.

Bovendien is de laatste jaren in Frankrijk vaak toevlucht gezocht door de regering tot de noodtoestand. In 2015 is een noodtoestand uitgeroepen in verband met terroristische aanslagen die 6 keer is verlengd, totdat deze noodtoestand in de wet is verankerd (Loi SILT). Er is dus een risico dat de sanitaire noodtoestand, bedoeld als tijdelijk, een permanent karakter krijgt.

Hoge waakzaamheid is tevens geboden om zeker te zijn dat de personen die nu al buitengesloten en gediscrimineerd worden niet ook buiten de lockdown vallen, wat reeds het geval is in de wet van 23 maart 2020 voor buitenlanders, daklozen, slechtbehuisden, gedetineerden, psychiatrische patiënten…

De hoge commissaris voor Mensenrechten van de VN heeft hier begin maart al een verklaring over afgelegd. De voorzitter van de nationale Commissie voor de Mensenrechten heeft aangegeven dat de beperkingen strikt noodzakelijk en proportioneel aan de omstandigheden moeten zijn en dat er garanties gegeven moeten worden om willekeur te vermijden.

De premier kan volgens de nieuwe wet de noodtoestand bij decreet voor 1 maand afkondigen zonder parlementaire goedkeuring. Voor de actuele sanitaire noodtoestand is bij uitzondering de noodtoestand voor 2 maanden uitgeroepen. Pas bij verlenging is de instemming van het parlement en de mening van de wetenschappelijke commissie nodig.

De premier kan dit doen, als er een sanitaire ramp dreigt die de gezondheid van de bevolking in gevaar zou kunnen brengen. Het woord sanitaire ramp is niet duidelijk omschreven, noch de woorden in gevaar brengen. Een door de Commissie voor de mensenrechten voorgestelde striktere definitie is niet overgenomen. Parlementariërs hadden gevraagd om controle van een wetenschappelijke commissie bij de beoordeling van de ramp. Deze voorwaarde is niet overgenomen en de regering hoeft alleen achteraf de wetenschappelijke informatie die tot de beslissing heeft geleid, openbaar te maken. Hier loopt de regering risico een arbitraire beslissing te nemen, wat jammer is omdat de bevolking in dit soort omstandigheden juist volledig op de regering zou moeten kunnen vertrouwen.

Als de sanitaire noodtoestand eenmaal uitgeroepen is door de regering, is de parlementaire controle volgens het Syndicat de la Magistrature ruim onvoldoende waar het de evaluatie hiervan betreft. Het parlement zal op de hoogte worden gehouden en er kunnen vragen gesteld worden, maar er is pas in april 2021 een parlementair debat voorzien, omdat dit debat nog niet echt plaatsgevonden had gezien de urgentie…

Helaas is er zelfs geen adhoc Kamercommissie ingesteld, terwijl het parlement op deze manier een minimale controle had kunnen uitoefenen. De wet kan ook niet voorgelegd worden aan het Conseil constitutionnel omdat in een andere wet die tegelijkertijd is gestemd, is bepaald dat tot 30 juni 2020 geen vragen aan de Raad voorgelegd kunnen worden.

Er is weliswaar een mission d’information parlementaire ingesteld die Covid19 volgt maar die zou voorgezeten worden door een vertrouweling van de president. 

Volgens het syndicat de magistrature had het nemen van deze uitzonderlijke maatregelen die algemeen en individueel zijn, onderhevig moeten zijn aan een speciale motivatie om zeker te zijn van het uitzonderlijke karakter en van de noodzaak voor de volksgezondheid.

In de komende maanden is het dus cruciaal voor het parlement om de werkelijke intentie van de regering te ontdekken en ervoor te zorgen dat het tijdelijke regime geen duurzaam karakter krijgt. Deze tijdelijke uitzonderlijke maatregelen die de fundamentele vrijheiden van de burgers beperken mogen in geen geval permanent worden.

 

Bronnen: note sur l’Etat d’urgence du syndicat de la Magistrature,

http://www.syndicat-magistrature.org/IMG/pdf/note_e_tat_d_urgence_s...

https://www.gouvernement.fr/info-coronavirus

U kunt deze informatie ook lezen op mijn website : http://annagerlach.hopto.org waar tevens een artikel staat over de medische aspecten van de Covid19 epidemie (article médical sur le traitement du Covid).

Weergaven: 3045

Rubrieken,

(klik hieronder voor meer berichten in dezelfde rubriek)

20200404, Covid, Overheid

Reactie van marielle op 4 April 2020 op 13.27
Dank je wel, Anna, interessant. Ik wist dit allemaal niet en ik moet zeggen dat ik de laatste weken soms het idee heb dat ik in een soort van politiestaat leef. Als we allemaal maar alert blijven in de toekomst.
Reactie van Erwin Derksen op 4 April 2020 op 13.34

Tja, volgens mij zij premier Rutte in zijn toespraak afgelopen week impliciet al dat Frankrijk (en Italië en Spanje) geen volwassen democratieën zijn. (Hij sprak over regels die niet horen of hoeven in een volwassen democratie, daarmee doelend op regels die Frankrijk, en andere landen, wel ingesteld hebben.)

Het gemak waarmee hier de noodtoestand en de vergaande bewegingsbeperkingen zijn ingesteld heeft mij ook verbaasd. We gaan zien of hier na afloop van de crisis een (serieuze) parlementaire enquête (of vergelijkbaar middel dat het Franse parlement tot zijn beschikking heeft) uitgevoerd gaat worden.

Reactie van marielle op 4 April 2020 op 13.43
Ja Erwin, ik snap er ook niks van dat niemand geprotesteerd heeft. Zijn de mensen hier in Frankrijk zo bang geworden...? En al die politie..., vreselijk
Reactie van edith janzen op 4 April 2020 op 15.07

Dit is nieuw voor mij, ik wist niet dat in Fr. de noodtoestand was afgekondigd. Ik ging er van uit dat er noodmaatregelen per decreet waren ingesteld (zoals het uit huis gaan met een attestation etc), en nog geen noodtoestand (zoals bijv. na de aanslagen in Parijs). Voor hoelang is deze dan ingesteld, in de meeste landen zegt men er een einddatum bij. Enfin weer wat wijzer. Ik houd dagelijks de info van gouvernement.fr bij, maar toch.

Reactie van Alexander op 4 April 2020 op 15.25

Heel fijn en goed Anna dat je dit hier zo uitgebreid uitgelegd hebt, dank daarvoor. als exper zul je  het vast ook schrikbarend vinden de executive zich dit soort bevoegdheden toe eigend en dat iedereen hiermee duidelijk buiten spel gezet wordt! Recent hoorde ik, dat er ook een nieuwe wet omtrent euthanasie met hoge snelheid in werking getreden is, wat op veel weerstand van medici stuit, maar deze staan machteloos waarschijnlijk zoals nu de rechtelijke macht. Het lijkt me zeer goed mogelijk, doch zeer onwenselijk, dat we afstevenen op een dictatoriale democratie, waar zelfs het recht op hoor en wederhoor, demonstratie en vrijheid van meningsuiting er niet meer toe doet!

Reactie van Augusta op 4 April 2020 op 16.10
Reactie van Anna Gerlach op 4 April 2020 op 16.38

Dank voor al jullie interessante reacties! Het is inderdaad verbazingwekkend dat dit allemaal zomaar kan, deze keer zonder gele hesjes...

Rutte heeft zeker gelijk dat Frankrijk geen "volwassen democratie" zou zijn! zie ook het indice de démocratie op deze link: https://major-prepa.com/geopolitique/classement-pays-indice-de-demo...

waarbij de volwaardelijke democratie een cijfer boven de 8 heeft: Nederland heeft 8,8 en Frankrijk 7,8...

Het is inderdaad zo dat een decret een medicijn (Rivotril) dat helpt om (definitief) in te slapen, en waarvoor eerst alleen een neuroloog een recept kon uitschrijven en daarna de huisarts voor 3 maanden, nu veel makkelijker afgegeven wordt!

https://www.legifrance.gouv.fr/affichTexte.do?cidTexte=JORFTEXT0000...

Reactie van Jako op 4 April 2020 op 16.40
Je 'vergeet' te vermelden dat de wet automatisch afloopt na twee maanden en niet kan worden verlengd. Het parlement kan wel een nieuwe wet met dezelfde strekking aannemen. Hiermee is het democratisch gehalte van dit besluit m.i. prima gewaarborgd, in tegenstelling tot sommige andere EU landen waar de noodtoestand geen einddatum heeft.
Reactie van Janny O. op 4 April 2020 op 16.44

Anna, even een kanttekening: sporten of wandelen is niet juist. 

Ik heb afgelopen week diverse mailwisselingen met gendarmerie.interieur.gouv.fr gehad. Alleen "la course à pied et la marche" valt onder activité physique. Op mijn vraag waarom dat dan niet gewoon op het attestation staat heb ik natuurlijk geen antwoord gehad.

Reactie van Anna Gerlach op 4 April 2020 op 16.46

Jaco, het staat er wel in maar de tekst is lang...

De premier kan volgens de nieuwe wet de noodtoestand bij decreet voor 1 maand afkondigen zonder parlementaire goedkeuring. Voor de actuele sanitaire noodtoestand is bij uitzondering de noodtoestand voor 2 maanden uitgeroepen. Pas bij verlenging is de instemming van het parlement en de mening van de wetenschappelijke commissie nodig.

Je reactie hieronder, dit zijn de huisregels. 

Je moet lid zijn van Nederlanders.fr om reacties te kunnen toevoegen!

Wordt lid van Nederlanders.fr

SNELMENU

SPONSOR | ENTREPRISE

© 2021   Gemaakt door: Anton Noë, beheerder en gastheer.   Verzorgd door

Banners  |  Een probleem rapporteren?  |  Privacybeleid  |  Algemene voorwaarden