Veel leesplezier!

Blauw

Het begin van 2026 is qua wereldnieuws helaas niet erg rooskleurig. En dan was het begin van deze week ook nog 'blue monday', blauwe maandag. De derde maandag van januari schijnt de meest deprimerende dag van het jaar te zijn. Veel mensen zouden er op deze maandag achter komen dat het hen niet lukte de goede voornemens in de praktijk te brengen. Het is somber weer, de winter is nog lang niet voorbij en maandag is de eerste dag van de werkweek.

De term 'blue Monday' is overigens afkomstig van de Engelse uitdrukking 'to feel blue', je neerslachtig of depressief voelen en heeft dus niet direct te maken met de Nederlandse 'blauwe maandag', dat 'een korte periode' betekent.

Europa en soevereiniteit

Zelf had ik overigens geen tijd om last te hebben van 'blue Monday'. De agenda stond vol met afspraken. Maandagmorgen nam ik deel aan een colloquium bij de Conseil d'État over Europa en soevereiniteit, met interessante sprekers waaronder Philippe Léglise-Costa, Permanent Vertegenwoordiger van Frankrijk bij de EU. Een jaar geleden had ik zelf bij de Franse Raad van State een verhaal moeten houden over soevereiniteit vanuit Nederlands perspectief. Wat toen naar voren kwam is dat opeenvolgende Nederlandse regeringen tot de conclusie waren gekomen dat – en dat klinkt paradoxaal – we om soeverein te blijven, enige soevereiniteit moeten afstaan, of liever gezegd moeten 'poolen', samenvoegen met de soevereiniteit van andere landen. Eenvoudig gezegd: als we meester van ons eigen lot willen blijven, zullen we stevige samenwerkingsverbanden met de landen om ons heen moeten hebben. Op zich een simpele constatering, maar bij de toepassing ervan komt veel kijken. "Hoe zorg je dat je een sterk en besluitvaardig Europa krijgt dat onze belangen verdedigt, zonder onze nationale democratie en identiteit uit te hollen?'. Kernvragen om samen over na te denken.

Daarna organiseerde mijn Zweedse collega een lunch met als eregast Pierre Moscovici, meerdere malen oud-minister, van Europese Zaken en Economie, die tot vorige maand voorzitter was van de Cour des Comptes, de Franse Rekenkamer en sinds begin van het jaar is aangetreden bij de Europese Rekenkamer.

Defensie en internationale uitdagingen

Na een bliksembezoek aan Den Haag van nog geen 24 uur, was ik dinsdagmiddag weer paraat om samen met onze defensie-collega's te luisteren naar Catherine Vautrin, de Franse minister van Defensie. In het begin van haar nieuwjaarsspeech somde ze met een mengeling van ironie en ernst de conflicten op die zich sinds het begin van het jaar hebben voorgedaan. 'In minder dan tien dagen tijd heeft de wereld de Amerikaanse operatie in Venezuela meegemaakt, de Amerikaanse aanspraken op Groenland, de mobilisatie van het Iraanse volk, de voortzetting van de Russische agressie in Oekraïne… Bienvenue en 2026!'

Economische samenwerking

De rest van de dinsdag en de woensdagmorgen stonden in het teken van het bezoek van Maarten Smit, directeur Europese en Internationale Zaken bij het Ministerie van Economische Zaken in Den Haag. De gesprekken gingen over belangrijke onderwerpen die deze week ook veel in de internationale pers hebben gestaan, zoals hoe we onze economieën sterk en concurrerend kunnen houden. Hiervoor doen Nederland en Frankrijk de nodige investeringen in innovatie en wordt geprobeerd om vrije handel binnen Europa nog makkelijker te maken. Ook is het soms nodig om bescherming te bieden aan bedrijven en technologieën die voor Europa strategisch zijn, en daardoor een grote invloed hebben op ons verdienvermogen of bijvoorbeeld de transitie naar een groene en digitale economie.

Wat er die dag verder nog op m'n agenda stond: een ontvangst van het Nederlandse bedrijf Electude, dat interactieve cloud-based e-learning ontwikkelt voor het beroepsonderwijs in 70 landen, waaronder Frankrijk, voornamelijk op het gebied van autotechniek. 's Avonds was ik uitgenodigd door uitgeverij Gallimard om de lancering bij te wonen van hun 'Bibliothèque de géopolitique', een nieuwe boekencollectie in samenwerking met Le Grand Continent, een magazine eveneens gewijd aan de geopolitiek. Een mooie samenwerking tussen dit fantastische online tijdschrift gerund door mensen van onder de 35, en het eerbiedwaardige 115 jaar oude uitgevershuis dat al in 1927 begon met de serie 'Bibliothèque des idées'. En voor zo'n ontmoeting geen beter décor dan de prachtige bibliotheek van de École normale supérieure aan de Rue d'Ulm, één van de meest prestigieuze universiteiten van Frankrijk.

Bezoek Hugo de Jonge en kanaal Seine-Noord Europa

Donderdag ontving ik de commissaris van de Koning in Zeeland Hugo de Jonge en zijn delegatie in Parijs. Tijdens een diner bespraken we samen met de Zeeuwse delegatie en Franse organisaties en bedrijven (die ook heel actief zijn in Zeeland), de economische kansen en uitdagingen rondom de aanleg van het nieuwe kanaal Seine-Noord Europa. Dit kanaal, dat in 2032 gereed moet zijn, zal Parijs met Zeeland verbinden. Vrijdag bezochten we de bouw van een nieuwe sluis bij Montmaq en het informatiecentrum in Compiègne. Terwijl er op het grootste deel van het traject kan worden volstaan met het verruimen van bestaande kanalen, wordt ten Noorden van Compiègne 107 kilometer nieuw kanaal aangelegd, compleet met spectaculaire sluizen, aquaducten (over de Sommevallei!) en bruggen. In de middag hadden we een bezoek aan de havens van Lille samen met een groep Nederlandse en Franse bedrijven die economisch belang hebben bij een goede verbinding over het water. Het bezoek werd afgesloten met een diner in Terneuzen met Franse en Nederlandse bedrijven, met als thema de energie van de toekomst: nucleaire energie en waterstof. Het bezoek is een mooi voorbeeld van hoe Frankrijk en Nederland ook op regionaal niveau samenwerken aan duurzame, economische ontwikkeling.

Historische parallel

Wist u overigens dat er al in de 18e eeuw Zeeuwse regenten naar Parijs gingen? In 1772 was dit de Middelburgse 'fiscaal admiraal' Johan Steengracht die met zijn zoon Nicolaas trachtte financiële steun bij het draagkrachtige Franse Hof te krijgen. Dat ging toen per trekschuit tot aan Gent (verder ging het kanaal niet..) en vervolgens met de diligence. In Parijs aangekomen wilde de Zeeuwse delegatie de ambassadeur van de Republiek der Verenigde Nederlanden bezoeken, maar die bleek niet thuis. Hij was achter de Franse vorst aangetrokken naar … Compiègne, want het hof ging daar in het najaar altijd jagen. Grappig dat de huidige Zeeuwse regent Hugo de Jonge en zijn gevolg 250 jaar later dezelfde route volgden.

Stemrecht gemeenteraadsverkiezingen

Dan nog een laatste tip voor alle Nederlanders die in Frankrijk wonen : wist u dat u kunt stemmen tijdens de Franse gemeenteraadsverkiezingen die zullen plaatsvinden op 15 en 22 maart a.s.? Indien u nog niet ingeschreven staat op de kiezerslijst van uw gemeente, dan dient u zich net als de Franse kiezer uiterlijk op 6 februari op het gemeentehuis (4 februari via internet) te registreren op de liste électorale. U ontvangt dan uiterlijk 3 dagen voor de eerste ronde van de verkiezingen uw carte d'électeur die u bij het uitbrengen van uw stem moet kunnen tonen. U kunt meer informatie vinden op de site van service-public.gouv.fr -> élections municipales (Engelstalige versie beschikbaar).

Ik wens u een goed weekend toe,

Jan Versteeg