Doe er je voordeel mee.   Lees meer ...


www.nederlanders.fr

Het netwerk van, voor en door Nederlandstaligen in Frankrijk



Het is de laatste nachten helder. Op de bergen ligt nog sneeuw en als de zon onder is daalt de temperatuur snel.
De afgelopen nacht tot min twaalf. De sterren staan koud als hard gesmeed staal aan de hemel, als ik rond middernacht de honden uitlaat.
Boven mij, de Melkweg en de alsmaar bewegende en toch vaste ordening van de sterren. Ergens op een vast punt boven mijn dorp, de Poolster, het onveranderbare ‘Noorden’.
Daar ergens duizend kilometer precies in die richting ligt Nederland.
Wie weleens omhoog kijkt op dat soort nachten zal het met me eens zijn, het is een fascinerend gezicht, de tijd en de ruimte zomaar schijnbaar onder handbereik.
En dan is het niet zo moeilijk om ‘verheven gedachtes’ te koesteren zoals Yourcenar of was het Pascal die dat ooit zei.

Voor mij roept de eindeloze ordening en beweging van de planeten eerder ‘noodlottige’ dan verheven gedachtes op.
Het is 1969, een christelijk lyceum in Haarlem. Toevallig of niet op de Planetenlaan in zo’n naoorlogse uit de grond gestampte nieuwbouwwijk. De straten eromheen in een strak patroon van betonnen flats, de Uranusstraat, de Pegasusstraat en de Orionweg.
In die school-en ‘onderwijsdynamiek’ van de geboortegolf, en een generatie die er op uit is om de bestaande structuren eens flink op te schudden, is er voor mij één leraar die er met kop en schouders bovenuit steekt.
Vincent de Vries, mijn natuurkunde leraar, nauwelijks ouder dan wijzelf.
Briljant en op het punt om te promoveren op de experimenten van Brahe, Galileo en Giordano Bruno.
Drie natuurkundigen uit de zeventiende eeuw die aantoonden dat niet aarde het middelpunt van de kosmos was, maar dat ‘wij’ slechts op een planeet leefden, die braaf haar rondjes om de zon de draaide.
Eindeloze waarnemingen en berekeningen en een ‘inzicht’ dat Galileo weinig meer dan gevangenschap heeft gebracht en Bruno op de brandstapel deed belanden.
De Vries bracht zijn natuurkundelessen met verve. Alles werd onderbouwd en inzichtelijk gemaakt met experimenten, van de mechanica wetten van Newton, de Maagdenburgerbollen tot aan de elektriseermachine van Wimshurst.

Hij nodigde ons uit om thuis te komen kijken naar de astronomische ontdekkingen van Huygens en hij liet ons de berekeningen zien van Galileo, die samen hingen met de bewegingen van de manen van Jupiter.
Op de hoogste verdieping van één van de eerste torenflats aan de rand van de stad op zijn balkon, had hij een sterrenwacht gebouwd met een telescoop, die als ijzeren alziende wachter een verrassend beeld gaf van die magisch rondschuivende wereld boven ons.

We kwamen graag bij hem thuis, ook al omdat hij getrouwd was met een beeldschone vrouw.
Ze leek sprekend op Esther Ofarim met haar page koppetje, die samen met andere pin-ups uit de popwereld jaarlijks onze Rijam-schoolagenda opvrolijkte.
Het waren juist die afbeeldingen en vrouwen in de huiswerk-terreur-agenda’s, die je er toe aanzette om zo snel mogelijk je middelbareschooltijd achter je te laten, omdat je één ding zeker wist…., de echte wereld is niet hier, en niet nu, in onze klaslokalen.

Maar voorlopig was het nog niet zover. Je bracht je tijd zwoegend door tussen, aan de ene kant een wereld die beheerst werd door de Griekse godenwereld met zijn mythologische willekeur en noodlot, en aan de andere kant de onwrikbare stelligheid van de logica van de wis- en natuurkunde.
Vincent, was de enige leraar die we bij zijn voornaam noemden. Hij was niet alleen gedreven in zijn vak maar ook open en vrij over wat toen nog als preutse christelijke taboes werden gezien.
Seksuele moraal, drugs en allerlei andere experimentele zaken die de christelijke moraal van de school onder druk zette.
Het bracht hem in directe aanvaring met de leiding toen hij in geuren en kleuren vertelde over de bevalling van hun eerste kind met door hem zelf gemaakte foto’s erbij.
Hij kreeg een officiële schriftelijke waarschuwing, die hij geheel in overeenstemming met zijn karakter openlijk voorlas en ter discussie stelde in onze klas die inmiddels vlak voor het eindexamen zat.
Het verhoogde zijn status en populariteit tot mythische proporties.

Maar zoals wij wel wisten uit de lessen Grieks, die wij één verdieping hoger kregen over de Trojaanse oorlogen en de omzwervingen van Odysseus met zijn manschappen is er altijd weer een keerzijde, een donkere kant aangestuurd door de rafelranden van het noodlot.

Een eindeloze blinde zwerftocht waarbij iedere dag kan eindigen in een nachtmerrie.
En zo kon het gebeuren dat, terwijl wij als speling van het lot juist een verdieping hoger in het schoolgebouw bezig waren met de ontsnapping van Odysseus uit de grot van de cycloop (de éénoog) Polyphemos, de rector binnenkwam.

Hij onderbrak de les met de zakelijke mededeling dat onze natuurkundeleraar een verkeersongeval had gehad en dat zijn lessen voorlopig niet doorgingen.
Op vragen ging hij niet in; ‘we moesten maar afwachten’.
En terwijl Odysseus uit de grot ontsnapte, nadat hij de cycloop van zijn ene oog beroofd had en hem op de mouw had gespeld dat hij eigenlijk ‘Niemand’ heette, lachten de dorpelingen de radeloze Polyphemos uit..., als ‘Niemand’ het gedaan heeft, wat zeur je dan!

Tja, wat zeur je dan als ‘Niemand’ het gedaan heeft en het noodlot slaat toch toe.

Wat was er toch gebeurd, vroegen we ons af daar tijdens en na die Griekse les? Dat duurt dan altijd even, voordat alles duidelijk wordt.
En als het dan duidelijk wordt, blijft er een zakelijk relaas over. Op de Rijksstraatweg in Haarlem- Noord is de auto bestuurd door Vincent de Vries geraakt door een stalen balk die om onduidelijke redenen losgeraakt is van de vóór hem rijdende oplegger.
De stalenbalk is zo door de voorruit van de VW kever van mijn natuurkundeleraar geschoten en hijzelf zat in de baan van de balk.
Allemaal zo te berekenen met de mechanicawetten van Newton.
Niks aan te doen, ‘Niemand’ heeft het gedaan.

Niemand heeft het gedaan, maar het noodlot is er niet minder om. Ernstig hersenletsel en het definitieve verlies van één oog. En zo zijn wij vlak voor het eindexamen beroofd van onze natuurkundeleraar.
De dynamiek van je eigen leven en het eindexamen maakt dat je het noodlot van een ander toch naast je neer kan leggen.
We hadden ‘geluk’ in dat examenjaar. Natuurkunde werd ‘uitgeloot’ voor het mondeling examen.
Dat bespaarde ons de gang naar een lokaal met een vervangende ‘leerkracht’.

En dan maanden later, na een revalidatie van maanden en maanden, lang nadat we eindelijk verlost waren van school, ga ik bij hem op bezoek.
Zomaar gedreven door compassie of gewoon om te willen weten en de ramp onder ogen te zien.
Daar zit mijn natuurkundeleraar geveld door het noodlot met zijn vrouw en een kind dat net zijn eerste pasjes heeft gezet. Slecht, onhoorbaar formulerend en halfblind, zonder toekomst en zonder verleden.
Allemaal uitgewist door één balk daar op die vrijdagochtend op de Rijksstraatweg ergens in Haarlem- Noord.
Buiten op het balkon, de nu nutteloze stalen wachter met zijn geslepen lenzen, gericht op…. ja, waarop?

Het is moeilijk om Jupiter en zijn manen te onderscheiden door de telkens veranderende baan van de planeten.
Daar zijn wetten en berekeningen voor, maar wie de eeuwige gang van de planeten kent ziet Jupiter zo staan daar ergens aan die nachtelijke hemel.

Het wordt koud zo eind februari, zoveel is wel duidelijk…..

Gerard d’Olivat.

Weergaven: 2354

Tags: 20180222, Exterieur, Kunst en Cultuur

Reactie van Robert op 24 Februari 2018 op 23.20

Jardin, dit witte gebouw is niet het Marine hospitaal in Overveen...overigens die fik was GEWELDIG; ik woonde om de hoek toentertijd.

Reactie van ZIP op 25 Februari 2018 op 10.16

@Robert, in 94 woonde ik er allang niet meer.
Maar als kind ben ik er een keer gehecht, toen ik ergens uitgevallen was en een gat in mijn hoofd had. Kan me goed herinneren dat heb je met ongevalletjes.

Wat voor mij dramatisch was, was de brand twee jaar geleden van de oude school van mijn vader. We hadden er altijd vlak naast gewoond en ik kwam er dagelijks. Ik zag het hier voorbij komenn op het journaal!
In een keer gingen al die jeugdherinneringen in vlammen op...ik heb er een slapeloze nacht van gehad, vond het echt jammer.

Reactie van Hans van den Bos op 25 Februari 2018 op 18.55

Mooi verwoord.

Reactie van Jan en Jolande op 25 Februari 2018 op 21.32

Interessant allemaal. Ook leuk een aantal mensen te zien reageren, die dezelfde middelbareschoolherinneringen  aan Haarlem Noord hebben als ik. Ik deed in 69 eindexamen op het Lorentzlyceum (Santpoorterplein). Het vreemde is, dat ik me er niet bewust van was, dat er een Christelijk Lyceum op de Planetenlaan was. Ik woonde in Santpoort en nam de route via de Delftlaan regelmatig (alternatief was Bloemendaal of de Rijksstraatweg)..Andere wereld, een beetje verzuild was het allemaal nog wel. Dat er in dezelfde omgeving ook nog het Mendel College (katholiek) was, hoorde ik pas veel later van mijn huidige man Jan. We hebben onze middelbare schooltijd vlakbij elkaar doorgebracht, zonder elkaar te kennen. We kwamen zelfs alletwee in het Proeflokaal. We kwamen elkaar pas tegen tijdens onze studie in Wageningen.

En nu wonen al deze mensen, met of zonder religieuze schoolopleiding, in Frankrijk....

Reactie van Robert op 25 Februari 2018 op 23.40

@ ZIP

Gérard, de Eikenhof afgebrand...ik wist het niet. Wat afschuwelijk!

Ja , jouw ouderlijk huis stond ernaast, tegenover het Bloemendaalse Bos.

In jullie tuin stond toen een prachtige boom.

Tja, het Marinehospitaal...wie in Bloemendaal sportte en een ongelukje kreeg bij het hockeyen, voetballen, cricketen of tennissen is er wel een keer geweest...mozeskriebel, mijn amandelen zijn er geknipt door dokter Doets en mijn voortanden terug op hun plek getrokken na een bal op mijn mond tijdens het hockeyen (Bloemendaal heren 2).

Ik stond in het doel zonder allerlei beschermingen die thans erg nodig zijn...

Salut,

Robert

Reactie van Robert op 26 Februari 2018 op 0.08

@ Zip

Gérard, mon cher, je plaatste een foto van de fik van de Bos en Duinschool...

Zie: https://www.rtlnieuws.nl/nieuws/binnenland/grote-brand-basisschool-...

Salut,

Robert

Reactie van Robert op 26 Februari 2018 op 0.11

En met blijdschap meld ik je dat het Pannenkoekenhuisje van voorheen de familie Hardenbol er nog is!

Reactie van ZIP op 26 Februari 2018 op 10.34

@Robert, ja ik zal even het 'tijdpad' voor je neerzetten:)

In 1948 kwamen mijn ouders in Bloemendaal wonen. Mijn vader werd daar hoofd van de gecombineerde lagere en Muloschool. Dat was de 'Bos en Duinschool'. Daar woonden wij pal naast in dat huis met die mooie bomen.

Maar ja de geboortegolf he, en ik geloof dat mijn vader een erg goede naam had/kreeg.

Dus barstte die school uit haar voegen. Eerst bouwden ze 8 noodlokalen in het bos er tegenover. Dat werd de lagere school. Maar ja daarna moest die Mulo eraan geloven. Die barstte ook uit haar voegen....

Nou en toen hebben ze de Eikenhof gebouwd, die werd geloof ik opgeleverd in 1964/65 of daar omtrent, waar jij op hebt gezeten.
De oude Mulo werd toen weer lagere school 'De Bos en Duinschool' en de noodlokalen afgebroken....die hebben nog een tijdje dienst gedaan als jeugdsoos discotheek.

Afijn die Eikenhof waar jij op hebt gezeten heeft ook niet erg lang bestaan... Maar een jaar of twintig. Toen was dat ook weer voorbij.
Toen had iedereen opeens nog maar een gezin met hooguit twee kinderen en dan heb je minder scholen nodig!

Er staan nu allemaal erg dure villa's op dat terrein.

Al die scholen zijn trouwens weg, Het Marnix, Lorentz waar een van de reagensen het nog over heeft. Niks aan te doen...niets voor de eeuwigheid.

Nou ik hoop dat je het een beetje hebt kunnen volgen:) Wel erg fijn dat Hardebol's pannenkoeken huisje nog bestaat die moet toch echt overleefd hebben op jullie zakgeld met zijn zoete waar.

Ik zag trouwens dat het een Rijksmonument is...mooi plekje daar bij het Jac P Thijsse's hof

Reactie van ZIP op 26 Februari 2018 op 10.43

@Robert ik zie trouwens dat jij die 'kak' hockeyclub zat. Dat was in mijn tijd BMHC. Bloemendaalse Mussen Haarlem Combinatie... je moet er maar opkomen.

Daar mocht ik niet op, want daar was een ballotage op 'inkomen'. Dat vond mijn vader als oude socialist helemaal niks!
Dus ik heb op HBS gehockeyd, dat was meer voor het gewone volk:)

Reactie van Robert op 26 Februari 2018 op 10.57

@ZIP

Gérard, mijn lidmaatschap van BMHC duurde slechts kort en dat werd ook HBS! Eerst bij de junioren en daarna in Heren 7...de Vries, Smit, Rotteveel, Wijkhuizen, de Haan zijn enige namen die ik mij herinner.

Tja, de nieuwbouw op het schoolterrein...brrr.

Overigens is het oude Provinciaal Ziekenhuis ook gesloopt; wat men dáár heeft neergezet...bloody awful! Zie Park Brederode punt NL.

Salut,

Robert

Hieronder is plaats voor een reactie. Blijf bij het onderwerp. Wees constructief en vriendelijk. Uw kennis en ervaring worden op prijs gesteld. Onze huisregels ...

Je moet lid zijn van www.nederlanders.fr om reacties te kunnen toevoegen!

Wordt lid van www.nederlanders.fr

Overzichten


Bestel

-

Google advertenties

-

-

© 2018   Gemaakt door: Anton Noë.   Verzorgd door

Banners  |  Een probleem rapporteren?  |  Privacybeleid  |  Algemene voorwaarden