Trévarez, de bouw van een droom

Alsof het er al eeuwen staat. Zo solide ziet het kasteel van Trévarez eruit, en zo verankerd lijkt het met zijn omgeving. Toch is het pas een goede eeuw oud. Wanneer James de Kerjégu in 1893 besluit om hier een nieuw kasteel te bouwen, is het landgoed nog niet zo lang in zijn familie. Er stond al een oud landhuis, en ook de lager gelegen Sint-Hubertuskapel is een erfenis uit vroeger tijden, maar James wil meer. Hij neemt de veelgevraagde architect Walter-André Destailleur in de arm; het resultaat is een eclectische stijl, een mengeling van Victoriaanse en neogotische invloeden met Bretonse elementen, en het kasteel wordt ingericht met de recentste technologische ontwikkelingen.

Zo beschikte het kasteel aan het begin van de twintigste eeuw bijvoorbeeld al over centrale verwarming. Via een ingewikkeld buizenstelsel werd warm water vanuit de kelder, waar het door calorifères verwarmd werd door het hele kasteel gevoerd, tot in de gietijzeren radiatoren in alle vertrekken. James de Kerjégu hield van comfort, maar de goede man was vooral een estheet: de radiatoren zouden het vertrek maar ontsieren, en dus waren ze op ingenieuze wijze verborgen in de muur, verstopt achter een rooster. Hij liet zich graag alle nieuwe technische snufjes aanmeten: elke etage bezat zelfs een systeem om brand te blussen!

En ja hoor, er waren ook wc’s. Hij had ze zelfs uit een catalogus kunnen kiezen, esthetisch verantwoord en voor iedereen dezelfde, zowel voor de kasteelheer en zijn gasten als voor de bedienden. Langs de gangen zijn achter houten panelen verborgen wasbakken te vinden; zo hadden de kamermeisjes altijd warm en koud water bij de hand. Als toppunt van luxe kun je nog steeds een voor die tijd uiterste zeldzame badkamer gadeslaan, met een dubbel zwembad: hygiëne én wellness avant la lettre.

Alles bijeen een uiterst moderne en luxueuze omgeving voor een puissant rijke, extravagante dandy, die volop in het mondaine leven stond. Hij bestelt zijn meubels op maat bij gerenommeerde Parijse vaklui en laat dat alles in de Finistère bezorgen. In 1903 laat James zelfs enkele vertrekken in Art-Nouveaustijl inrichten, in licht houtwerk met groene en blauwe tinten. In de herfst van 1907 is het kasteel eindelijk gereed en verblijft hij er voor het eerst. Lang heeft hij er niet van kunnen genieten, want in december 1908 sterft hij, slechts 62 jaar oud. Zijn dochter Françoise zal samen met haar man Henri de La Ferronnays nog tot de jaren 1930 in het kasteel verblijven.

De meeste vertrekken zijn overigens nagenoeg leeg – gedurende dertig jaar verviel het kasteel tot een ruïne en de meubelstukken werden verkocht of geroofd. Gelukkig hebben we de foto’s nog, en die laten elk vertrek tot leven komen met de grandeur van een eeuw geleden. Zo komt toch nog de Belle Époque tot leven. Ook de bibliotheek is geheel in sfeer, maar helaas, alle boeken zijn nep.

Vanuit de eetzaal geniet je van een weids uitzicht tot aan de monts d’Arrée. De tafel is gedekt, de menukaarten staan klaar, je kunt zo aanschuiven en gezellig kouten met James over de nieuwste modetrends of over politiek, want de goede man was ook diplomaat en jarenlang actief in de regionale en landelijke politiek.

In de Tweede Wereldoorlog deed het kasteel nog even dienst als luxe bordeel voor de Duitse officieren die in Brest gelegerd waren. Vervolgens werd het kasteel getroffen door een bombardement en was het dertig jaar lang een ruïne. Ondanks de uitgebreide restauratie door het departement Finistère is een groot gedeelte van het kasteel aan de binnenzijde in slechte staat.

Bijzonder detail: een gedeelte van de westvleugel is niet gerestaureerd. Ooit was dit de Grand Salon, waarin James zijn gasten met alle honneurs ontving. Voor ons is het een urbexachtig einde van het bezoek, dat een origineel inkijkje geeft in de bijzondere geschiedenis van dit kasteel.

Niet alleen het kasteel is een bezoek waard. Naar gelang het seizoen zijn ook de uitgestrekte tuinen een lust voor het oog. Trévarez is met name bekend om zijn camelia’s, maar ook rododendrons, hortensia’s en azalea’s tieren er welig. De thematische delen van de kasteeltuinen zijn zo ingericht dat elk bloeiseizoen er een lust voor het oog is, met name voor de camelia’s (van november tot half april), de rododendrons (van half april tot half juni) en de hortensia’s (van eind juni tot september).

Domaine de Trévarez, Saint-Goazec (Finistère)

Uit: Jeroen Sweijen, Bretagne Zuid, Edicola Publishers, Deventer, tweede druk 2024