21 maart 2026, de werkweek van onze ambassadeur

Veel leesplezier!

Sparen en investeren

Na de kennismakingsbezoeken van Premier Rob Jetten, Minister Tom Berendsen (Buitenlandse Zaken) en Staatssecretaris Jo-Annes De Bat (Klimaat en Groene Groei) was het maandag en dinsdag de beurt aan onze minister van Financiën, Eelco Heinen om zijn collega minister Roland Lescure te bezoeken.

Minister Lescure wordt vaak net als zijn voorgangers aangeduid als de 'ministre de l'économie', maar hij is eigenlijk een 'superminister' met een hele brede portefeuille: 'Ministre de l'Économie, des Finances et de la Souveraineté industrielle, énergétique et numérique'. Hij zetelt in het enorme ministerie aan de Quai de Bercy, een soort 'Star Wars'-creatie met een groot helikopterdek op het dak, die u ziet als u Parijs vanuit het Oosten binnenrijdt. Het ministerie is ook voorzien van een klein haventje, dat de minister in staat stelt per speedboot naar het parlement te gaan en zo de opstoppingen te vermijden.

Het klikte goed tussen Minister Heinen en Minister Lescure, die een groot gevoel voor humor heeft en lange tijd in Canada heeft gewoond. Er stond heel wat op de agenda. Eerst en vooral natuurlijk de economische gevolgen van de oorlog rondom de Perzische Golf. Maar ook de versterking van de Europese economie, onder andere door het opheffen van de versnippering van de kapitaalmarkten, had een belangrijke plaats. En natuurlijk de inrichting van de Europese begroting, een onderwerp waarop Nederland en Frankrijk nog wel wat de discussiëren hebben.

Euronext en kapitaalmarktunie

Samen met minister Eelco Heinen woonde ik ook de jaarlijkse bijeenkomst van Euronext bij. Euronext is een voorbeeld van een succesvolle samenwerking tussen onze landen. Ooit begonnen als een combinatie van de beurzen van Amsterdam, Brussel en Parijs, is het nu een van de grote spelers in Europa geworden, waartoe ook Noorwegen, Italië, Portugal en Griekenland zijn toegetreden.

In zijn speech tijdens de Euronext-conferentie benadrukte minister Heinen het belang van voortgang op de Kapitaalmarktunie: 'Ik ben ervan overtuigd dat de kapitaalmarktunie meer kan zijn dan alleen het creëren van economische waarde. Ze kan Europa naar een nieuw tijdperk van samenwerking leiden.' Ter toelichting: op de wereld wordt nergens zoveel gespaard als in Europa, maar dat spaargeld wordt onvoldoende geïnvesteerd in Europese bedrijven. En dus worden kansen op welvaart, banen, economische onafhankelijkheid en uiteindelijk ook meer veiligheid, gemist. Een echte integratie van de kapitaalmarkten moet daar verbetering in brengen.

Innovatie en AI-investeringen

Verder ontvingen we begin deze week Erwin Nijsse, Directeur-Generaal Bedrijfsleven en Innovatie van het Ministerie van EZK. Na een afspraak met zijn Franse collega DG Thomas Courbe bracht hij, samen met Willemijn Berenschot (op de ambassade werkzaam voor het Netherlands Foreign Investment Agency), een bezoek aan Mistral AI, een Europees bedrijf op het terrein van Artificial Intelligence met een marktwaarde van €14 mld en waar het Nederlandse ASML een investering van €1,5 mld in heeft gedaan. In de avond was ik gastheer van een "investeringsdiner" om te zien waar Nederland en Frankrijk nog beter kunnen samenwerken om meer investeringen aan te trekken.

Klimaat en G7-voorbereidingen

Woensdag maakte ik kennis met Benoît Faraco, de Franse klimaatgezant. Zijn werk is extra actueel geworden doordat we opnieuw pijnlijk merken hoe afhankelijk we nog zijn van geïmporteerde fossiele brandstoffen. De beoogde overgang naar meer zelf geproduceerde energie, hernieuwbaar en nucleair, is niet alleen belangrijk om de CO2-uitstoot te verminderen, het maakt ons ook minder afhankelijk van de grillen van de markt voor olie en gas.

De situatie in de Golf staat ook op de agenda bij de G7, de groep van grote industrielanden waarvan Frankrijk dit jaar voorzitter is. Woensdag organiseerde mijn Finse collega een ontbijt met Anne Grillo, de directeur-generaal die bij het Franse ministerie van Buitenlandse Zaken verantwoordelijk is voor de voorbereiding van de G7-top die in juni in Evian zal plaatsvinden. Een delicate diplomatieke klus. Er zijn grote geopolitieke en economische uitdagingen. De verhoudingen binnen de G7 zijn wel eens harmonieuzer geweest. Toch wil president Macron proberen niet alleen de grote westerse landen op een lijn te krijgen, maar ook de brug te slaan met grote opkomende economieën als China, India en Brazilië en een aantal spelers in Afrika en Azië. Nuttig om via Frankrijk een kijkje in de keuken te krijgen.

Nederlandse kunst en museumsamenwerking

Met veel plezier opende ik donderdag de tentoonstelling over Adya en Otto van Rees in het sympathieke Musée de Montmartre. Dit Nederlandse kunstenaarskoppel verhuisde piepjong (Otto was pas 20) naar Montmartre, waar ze in een bruisende kunstenaarsgemeenschap terechtkwamen. Ze hadden een zeer bewogen leven, waarover de tentoonstelling ook verhaalt. Beiden maakten prachtige werken, waarbij er gelukkig nu – bij de eerste aan hen gewijde buitenlandse overzichtstentoonstelling – meer aandacht is voor het werk van de vrouwelijke helft van het koppel, Adya. Achteraf kunt u een kop thee drinken in de schilderachtige tuin van het museum. Zeer de moeite waard.

Ook op vrijdag bevatte mijn programma een bijzondere culturele component. In het Louvre werd het Rijksmuseum × Musée du Louvre Cross-Fellowship gelanceerd. Dit werd gedaan door de directeur van het Rijksmuseum Taco Dibbits en de kersverse Louvre directeur Christophe Leribault, die overigens als oud-directeur van het Petit Palais, het Musée d'Orsay en het Château de Versailles een schat aan ervaring meebrengt. Zij kondigden een gezamenlijk onderzoeksprogramma aan dat ieder jaar twee excellente onderzoekers selecteert om zich zowel 6 maanden in het Rijksmuseum als 6 maanden in het Louvre te verdiepen in de door Frankrijk en Nederland gedeelde kunstgeschiedenis. Een jaar lang volledige toegang tot de collecties, archieven, bibliotheken en expertise van deze twee topmusea, een opdracht om van te watertanden! En een mooie bezegeling van de intensieve samenwerking tussen beide musea, die ook het co-ouderschap van de Rembrandtportretten van Marten en Oopjen (die om de 5 jaar van museum wisselen) delen.

Sint Maarten grensverdrag

Als laatste nog een leuk feitje. U weet ongetwijfeld dat het Koninkrijk der Nederlanden en de Franse Republiek aan elkaar grenzen op het Caribische eiland Sint Maarten / Saint-Martin. Sinds het Verdrag van Concordia in 1648 is het eiland verdeeld, volgens overlevering op een bijzondere manier: twee groepen hardlopers, een Nederlandse en een Franse, startten vanaf hetzelfde punt aan de oostkust en renden daarna in tegenovergestelde richtingen langs de kust van het eiland. Toen ze elkaar tegenkwamen aan de westkust werd er een rechte lijn getrokken tussen begin- en vertrekpunt die werd uitgeroepen tot landsgrens. Volgens de overlevering waren de Franse hardlopers sneller en daarom is het grootste deel van het 90 vierkante kilometer omvattende eiland nu Frans grondgebied. Maar het is nooit helemaal duidelijk geweest waar de grens tussen het Franse en Nederlandse gedeelte precies liep.

Daardoor was soms niet helder onder welke regels grond, bedrijvigheid en onroerend goed precies vielen. In 2023 werd er na intensieve besprekingen over de exacte grens tussen het Nederlandse en Franse deel van Sint-Maarten een nieuw grensverdrag getekend tussen Nederland en Frankrijk. En op 25 februari jl. heeft de ministerraad het wetsontwerp voor deze overeenkomst goedgekeurd. Dankzij dit akkoord moet getouwtrek hierover, met vervelende consequenties voor betrokken inwoners, voorgoed tot het verleden behoren.

Ik wens u een mooi lenteweekend.

Jan Versteeg