Hèt netwerk van, voor en door Nederlandstaligen in Frankrijk - zegt het voort!

Rocamadour: de mythe van een unieke geitenkaas

We stonden deze week in de beroemde Franse kaasspeciaalzaak Mons in Montbrison (dat was hun eerste zaak, later zijn er veel meer gevolgd overal in Frankrijk) waar we een indrukwekkende verzameling geitenkaasjes zagen liggen: crottin, cabécou, chavignol, pélardon, banon, valençay, rigotte, picodon en nog een paar waarvan we de naam meteen weer vergeten waren. En daar tussenin lag het kleine Rocamadour kaasje. Elk etiket, elke kaasverkoper vertelt hetzelfde verhaal bij al die kaasjes: eeuwenoude traditie, uniek terroir, bijzondere kruiden in de weiden, ambachtelijke rijping en een smaak die nergens anders ter wereld voorkomt. Maar de ongemakkelijke waarheid is dat verreweg de meeste consumenten het verschil niet proeven. En dat geldt ook voor ons. Producenten zoeken het dan maar in vormen: rolletjes, platte schijven, cilinders en pyramides, al dan niet afgeknot.

Voor verreweg de meeste consumenten zijn er een paar simpele categorieën geitenkaas: zacht of hard, mild of sterk. De subtiele verschillen waar kaasmakers, affineurs en gastronomische schrijvers lyrisch over doen (“natte kalksteen, de geur van de stal, gedroogde kruiden, boterbloem, hazelnoot”) verdwijnen zodra het geitenkaasje op het bord (of het stokbrood) ligt van de consument.

Dit alles geldt ook voor Rocamadour. In typische ‘wij van WC-eend bevelen WC-eend aan’-stijl beschrijft het “Syndicat des Producteurs de Fromages Rocamadour” de Rocamadour-geitenkaas (‘Roca’ voor insiders) met een ronkende tekst die ik met redelijk losse hand heb vertaald: Rocamadour AOP is uitzonderlijk romig, boterig en nootachtig. Het terroir van de kalkrijke Causses du Quercy geeft een unieke kruidigheid aan de volle rauwe geitenmelk. De kleine diameter en korte rijping zorgen voor een bijna mousseachtige textuur. Rocamadour is niet korrelig of hard, maar vloeit fluweelachtig op de tong. Tenslotte behoort de Rocamadour tot de oudste gedocumenteerde geitenkazen van Frankrijk. Al in de 15e eeuw werd hij genoemd als betaalmiddel.

Alles wat het Syndicat schrijft is technisch waar.

Maar zet een jonge Rocamadour naast willekeurige andere Franse geitenkaasjes en laat een doorsnee consument blind proeven, dan verdwijnen de verschillen razendsnel.
Natuurlijk zijn er verschillen in melk, rijping, vochtgehalte, korst en vorm, maar ik vind dat die verschillen buitenproportioneel worden opgeblazen door de producenten.

De Rocamadour is vooral uniek door het verhaal eromheen, niet door de smaak. De naam roept beelden op van het middeleeuwse bedevaartsdorp Rocamadour dat tegen de rotsen is geplakt, eeuwenoude boerenbedrijven en ambachtelijke tradities. Geitenkaaskopers kopen uiteindelijk ook het beroemde dorp erbij, het landschap, het idee dat het allemaal nog echt ambachtelijk is.

We hebben deze week in Rocamadour bij een adembenemend uitzicht dat kleine Rocamadour geitenkaasje geproefd.

“Smaakt deze nou hetzelfde als die geitenkaas van vorige week?” vroeg één van ons (ik zeg niet wie). We denken dat het verhaal de echte kracht is van Rocamadour, want een unieke smaak hebben we niet kunnen constateren. Wij zijn natuurlijk geen professionele proevers, net zoals 99% van de consumenten. Rocamadour smaakt niet radicaal anders dan alle andere Franse geitenkaasjes, maar hij roept wel het gevoel op dat hij dat doet. En voor heel veel van die gelijksmakende geitenkaasjes geldt: stel je niet zo aan en speel in op wat de consument wil en begrijpt.

Misschien werkt het gewoon zo: hoe meer soorten geitenkaas er komen, hoe minder mensen nog weten waarom de ene bijzonder zou zijn en de andere niet. Vroeger maakten de geitenhouders kaasjes en verkochten die aan de consument die ze kenden. Toen kwam het hele beschermingscircus van de AOP met zijn over de top claims voor al die verschillende, maar in essentie nagenoeg gelijke, geitenkaasjes, zodat ze overal in het land verkocht konden worden. Misschien moeten we weer terug: gewoon je geitenkaasje weer kopen bij de plaatselijke kaasmaker, die je kent.

Wim

Marijke en ik zijn bezig aan een kaas road-trip door Frankrijk, waarbij we de productiegebieden van alle 46 Franse AOP-kazen aandoen. Wekelijks licht ik er één kaasje uit, voor een verhaal met een wat andere insteek. In de eerste week was dat Pont l’Évêque (marketing) https://www.nederlanders.fr/profiles/blogs/pont-l-v-que, in de twee week Valançay (historie), https://www.nederlanders.fr/profiles/blogs/valan-ay, in de derde week Roquefort (toerisme), https://www.nederlanders.fr/profiles/blogs/roquefort-en-toerisme en in de vierde week Bleu des Causses (de waarde van het AOP-label), https://www.nederlanders.fr/profiles/blogs/bleu-des-causses-en-het-...

Mocht je ons willen volgen op onze kaasreis: Zie hier de polarsteps-link: https://www.polarsteps.com/WimVanTeeffelen1/24614966-frankrijk?s=2b.... Als je de betreffende app installeert, kun je ook je opmerkingen kwijt.

_____________________________

☑️ Beste plaatser van dit bericht,

fijn dat je gebruik maakt van dit forum. Doe alsjeblieft mee met de discussie die volgt op je bericht! Reageer zelf op de reacties die anderen geven. Dat mag ook best een bedankje zijn.

_____________________________

Rubrieken,

Klik hieronder voor meer berichten in dezelfde rubriek.

20260509, Korte Verhalen, Kunst en Cultuur

< Vorige bijdrage

Reactie van Ingrid de Eerste op zondag: Ooit, misschien wel 30 jaar geleden maakten wij een wandeling rondom Rocamadour. Het was bloedheet. Wij liepen over het plateau. We kwamen aan bij een boerderij (geen exploitation agricole....) waarbij mijnheer een dutje zat te doen. Ik vroeg of hij nog geitekaasjes had. Hij murmelde wat en verwees ons door naar het huis waar zijn vrouw moest zijn. Na verschillende keren roepen liep ik tegen de vrouw op. Ja, ze hadden kaasjes. Je kent het wel, zo een kastje met horregaas. Ik kocht er een stuk of tien en gaf veel te veel geld. Zij nam zeker tweederde er van terug. Natuurlijk smaakten zij heerlijk. Ik blijf erbij, het heeft alles met terroir en biotope te maken. Geiten zijn echte scharrelaars. Als je die op stal zet krijg je geen lekkere kaas.

Wij zijn vaak in de Cevennen geweest. In Grand-Combe, een voormalig mijnstadje, was marktdag. Er stonden wel vijftien geitekaaskraampjes. Rijen voor de kraampjes. Geen AOP en spotgoedkoop. En met smaak.

Hier in les Landes hebben we twee geitekaasboeren gehad die alle twee gestopt zijn. Zure zandgrond, weinig struikgewas maar vooral veel op stal.

Reactie van A.L. Longayroux op zondag: Leuke en interessante wetenswaardigheden die herinneringen én smaak oproepen .

Helaas door omstandigheden weer in Nederland waar ik op de plaatselijke markt in Bovenkarspel nu de Roquefort koop naast de Nederlandse Stolwijks belegen. Ook lekker !

Ooit zijn wij als lis van de Troisieme age club van ons dorp op excursie naar Roquefort geweest.

Ik vind het een heerlijke kaas die ook in een salade goed werkt. In Roquefort bezochten wij een deel van de grotten waarin de kazen rijpten na met spijkers te zijn ingeprikt. Hier doet het verhaal de ronde van een slapende herder die ,bij toeval, na in slaap te zijn gevallen ontdekte dat zijn meegebrachte maaltijd met brood en kaas door inwerking van de befaamde schimmel .....roquefordi .( naam even vergeten) smakelijk was veranderd.

Een wonder met smaak !!! :)

Snij maar af . Ik lust nog wel zo'n lekker puntje. :) A.L. Longayroux

Reactie van Peter Jan op zondag: Zes geiten in een stal, zes geiten in een stal. (André van D).

Ik koop mijn geitenkaasjes op de markt bij een lokale productrice. Zij is druk met haar geiten, de productie en ook met de verkoop. Ofwel met liefde gemaakt. En dat proef je.

Ik gruwel van de geitenstallen in Nederland, waar ze als kippen in een hok opgehokt staan. Q koorts voor de buren en voor de rest.... 🤔

Reactie van Andreas Chatziantoniou gisteren: Bespeur ik een lichte vorm van twijfel over dit kaas-reisje?

Zet 10 kaasjes/wijntjes/koffie/thee naast elkaar en de doorsnee consument zal er moeite hebben om de verschillen te proeven.

Doet me denken aan een gesprek met een vriend over het lekkerste ijsje. En natuurlijk heb je de ene ijswinkel waar je zo graag naar toe gaat. Hij zij toen heel droog: het lekkerste ijsje is dat wat ik net gegeten heb.

Ben benieuwd naar de komende AOP verhalen.

NB: in de jaren 80 heb ik in London op straat de Pepsi test gedaan. En ik kon de verschillende cola-types niet uit elkaar houden. Gezakt dus!

Reactie van Wim VAN TEEFFELEN gisteren: @ Andrea

We zijn aan deze kaas road-trip begonnen met twee doelen:

1) Eindelijk weer eens uitgebreid genieten van de leuke kanten van Frankrijk: de cuisine, de culture, het landschap, en nog veel meer.

2) Anekdotes en verhalen verzamelen, die niet gevonden kunnen worden op het internet, over alle 46 AOP-kazen die Frankrijk rijk is. Dat allemaal voor het boek dat in 2027 zal uitkomen (werktitel: "46 (+1) Franse kaasverhalen").

Tot nu toe voldoet de kaasreis volledig aan de verwachtingen. Natuurlijk zijn er ook tegenvallers, zoals een gesloten museum dat we graag wilden bezoeken, maar er zijn ook kazen, die we totaal niet kenden en die een openbaring blijken te zijn. Evenals kazen waarvan we ons serieus afvragen waarom ze een AOP-label hebben, omdat ze nagenoeg hetzelfde zijn als een andere AOP-kaas. We ontmoeten allerlei verschillend mensen, soms nukkig, soms overenthousiast als we de opzet van deze reis uitleggen. En we proeven allerlei kazen, van hemels tot ongeinspireerd.

We zijn momenteel in het hart van de Auvergne en zijn een beetje geschrokken van de somberheid hier: mensen zijn pessimistisch, het gaat hier economisch bepaald niet best, we hadden zelfs moeite om een restaurant te vinden, zoveel zijn er recent gesloten.

Het allerleukste zijn de totaal onverwachte ontmoetingen en verhalen, eigenlijk dat wat Frankrijk zo'n heerlijk land maakt.

Wim